skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg

De Petrus en Pauluskerk in Breda

Henk Buijks
Henk Buijks Bhic
vertelde op 15 december 2014
bijgewerkt op 25 januari 2022
“Een vrij zeldzaam voorbeeld van een koepelkerk uit de wederopbouwperiode”. Aldus wordt de Petrus en Pauluskerk uit 1957 omschreven. De waardering voor het werk uit deze periode neemt momenteel toe, maar helaas kwam dat te laat voor de kerk. Die werd in 2003 gesloopt.

Foto: J.P. de Koning, 2001. Bron: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, nr. 339.567A
Foto: J.P. de Koning, 2001, bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

In de jaren 1950 stond de wijk Boeimeer in de steigers. De Petrus en Pauluskerk, aan de Graaf Hendrik III Laan, was daar een logisch uitvloeisel van. Evenzo was de sloop van de kerk in 2003 een uitvloeisel van de ontkerkelijking aan het eind van het 20e eeuw. Ofschoon de parochianen overgingen naar de nieuwe Jeruzalemparochie, behield Boeimeer een Petrus en Pauluskerk: in de vorm van een kerkzaal in het appartementengebouw dat de plaats innam van de koepelkerk.

Bijzonder in de kerkzaal zijn de wanddoeken van de grafisch kunstenaar en schilder Michael Jepkes.

Reageer hieronder en deel je herinneringen aan de kerk, het leven in de parochie en de geestelijken van vroeger. Zoals de bouwpastoor J.F.M. Adriaansen, die in augustus 1963 de kerk en de Jeruzalemparochie toegewezen kreeg. Hij was toen 61 jaar. Was Adriaansen misschien ook aanwezig tijdens de gebeurtenis op de foto's hieronder? Immers we zien daarop de wijding van Petrus en Pauluskerk in 1958. Maar uit de Piusalmanak blijkt dat Adriaansen pas vijf jaar later werd benoemd tot pastoor van deze kerk. Hoe zat dat nou precies?

Wijding Petrus en Pauluskerk, 25 maart 1958. Foto: H. Chabot, coll. Stadsarchief Breda, nr. 19580097
Wijding Petrus en Pauluskerk, 25 maart 1958 (Foto: H. Chabot, bron: Stadsarchief Breda)


Wijding Petrus en Pauluskerk, 25 maart 1958. Foto: H. Chabot, coll. Stadsarchief Breda, nr. 19580096
Wijding Petrus en Pauluskerk, 25 maart 1958 (Foto: H. Chabot, bron: Stadsarchief Breda)

Reacties (23)

Ton Kappelhof zei op 8 maart 2018 om 08:11
In deze kerk heb ik een deel van mijn jeugd doorgebracht. Ik heb er dierbare herinneringen aan. Bij de wijding waren wij niet aanwezig want het was overdag, er moest gewerkt worden en wij als kinderen gingen gewoon naar school. We gingen 's avonds wel naar de eerste Mis. De kerk rook naar cement en zat tjokvol.
Pastoor Vermeulen was de eerste pastoor, zijn eerste kapelaan was Schellekens geboren in een boerengezin in Wouw. Hij werd later overgeplaatst naar de St. Gertrudiskerk in Bergen op Zoom. Na hem kwamen er als kapelaans de heren Goossen en Van Onsenoort. Met 'Goos' kon ik uitstekend overweg. Ik heb vaak bij hem de Mis gediend.
De kerk is gebouwd op 80 betonnen palen die met stoom werden ingeheid. Ik heb daar uren staan kijken. Een heel fascinerend bedrijf dat kort daarna verdween. Het heien begon in september 1956 maar liep eerst moeizaam. De ondergrond was zo hard dat de hei de palen aan gruizels sloeg. Daar hebben ze toen iets op bedacht.
Op zondag waren er vijf Missen achter elkaar, de eerste om half acht, de laatste om half twaalf. In mei en oktober was er iedere avond om acht uur een gezongen Marialof.
Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 8 maart 2018 om 10:59
Wat spannend om als klein jongetje dit heien gade te slaan! Heb je als misdienaar nog leuke anekdotes uit die tijd?
Ton Kappelhof zei op 10 maart 2018 om 11:52
Verhaal BHIC misdienen

Aangespoord door een vriendje uit de klas, Dixie Willems, werd ik in de lente van 1960 lid van de R.K. verkennerij. Een van de eisen die je kon halen was misdienen. Er was op school maar één misdienaar, Dixie Willems. Hij werd door de koster ’s morgens weggehaald uit de klas, tot ergernis van de leraar die vond dat Dixie moest leren, want dat ging niet zo goed. Ik leerde het misdienen me zelf aan door heel goed te kijken wat er op het altaar gebeurde. Ik deed het zoals ik ook het doen van archiefonderzoek helemaal zelf heb gedaan. Maakte een afspraak met kapelaan Goossens om het een keer te proberen. Het ging in een keer goed ! De paar foutjes die ik maakte werden door de kapelaan op heel begripvolle wijze doorgesproken. Daarna werd ik ingeroosterd. Het moeilijkste was het van de ene kant van het altaar naar de andere sjouwen van het missaal. Ook het bedienen van het wierookvat vereiste aandacht. Het liep stroef. Eenmaal op het Lyceum werd ik akoliet, maar ik vond er allengs minder aan. Andere dingen waren véél spannender.

8 maart 2018
Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 11 maart 2018 om 22:53
We kennen jou als een rasechte onderzoeker, Ton. Ik zie het helemaal voor me hoe je als autodidact met dezelfde gedrevenheid misdienaar moet zijn geweest. Leuk je verhaal te lezen!
Willy Govaarts - Weterings zei op 4 oktober 2018 om 10:29
Mijn vader is vanaf 1959 gedurende 15 jaar koster geweest van deze kerk. Van heel dichtbij heb ik de geestelijkheid meegemaakt, vanaf pastoor Vermeulen tot en met pastoorDon. Als dochter van de koster kan ik wel vertellen dat eigenlijk het hele gezin in dienst was van de kerk. Op woensdagmiddagen was het mijn taak om alle kerkbanken af te stoffen en soms moest het kaarsvet uit het kleed,dat over de kist hing bij een uitvaart, worden gestreken. Zondagen waarop er tijd was voor ontspanning of een gezinsuitje, kenden wij niet. 's Morgens waren er de kerkdiensten en 's middags moest het collectebeld worden geteld en verpakt. Ook nog toen ik zelf bij een bank ging werken waar ze een machine hadden die het werkwaar mijn ouders uren mee bezig waren, in enkele minuten kon doen. Deze dienst was helemaal gratis, maar het kerkbestuur stond erop dat mijn vader met de hand bleet tellen. Best wel wrang, wanneer collega's van mijn vader hun collectegeld wel bij ons inleverden en dus niet hun hele zondagmiddag hoefden in te leveren. Vooral rond de feestdagen was er een hoop stress, want alles moest in orde worden gebracht en thuis was de sfeer soms om te snijden. Het heeft, nadat ik getrouwd was, wel enkele jaren geduurd voordat ik echt van de feestdagen kon genieten.
In 1975 werd mijn vader blijkbaar te duur volgens het kerkbestuur en naar goed katholiek gebruik werd hij mét de nodige onwaarheden die via de preekstoel de kerk in werden geslingerd, de laan uitgestuurd.
Gelukkig kon hij meteen weer terug naar de baan die hij voorheen had, maar voor mijn moeder was dit een zeer traumatische tijd, die haar zelfs in het ziekenhuis deed belanden.
Ze zijn verhuisd naar een fijne wijk waar ze het erg naar hun zin hebben gehad.
Toen ik later voor een uitvaart nog een keer in de kerk kwam, schrok ik van de staat van de kerk. Hij was grauw en onderkomen, waarschijnlijk waren er toch te weinig vrijwilligers die het werk wilden doen dat mijn ouders al die jaren gedaan hebben....
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 4 oktober 2018 om 14:31
Wat een enorm indrukwekkend verhaal, Willy. Je maakt in een relatief klein berichtje heel goed inzichtelijk welke grote impact de baan van koster had, (zeker) ook voor zijn gezin.

Heel bijzonder om dit zo te lezen, alle zaken die hebben gespeeld en mede je leven hebben bepaald. Ik kan me voorstellen dat de treurige staat waarin de kerk later verkeerde, grote indruk op je maakte.

Grote waardering dat je dit verhaal met ons hebt willen delen, Willy, veel dank.
Ton Kappelhof zei op 4 oktober 2018 om 17:43
Ik kan me de koster nog goed herinneren. Hij woonde met zijn gezin in een klein appartement boven de in 1956 gebouwde gymzaal van de Petrus- en Paulusschool. Hij was klein van stuk en keek altijd ernstig. Het was geen man die opviel, eerder een man die onzichtbaar bleef maar wel, zo blijkt uit het verhaal van zijn dochter, heel veel werk verzette. De geestelijkheid rekende op hem. Als de pastoor of de kapelaan kwam lagen zijn gewaden klaar. Ik zit zelf nu bij een andere kerk waar ze zich geen koster kunnen veroorloven en waar het werk is verdeeld over ongeveer tien vrijwilligers. Dat gaat goed, maar een echte koster zou véél beter zijn.
Nieuw is voor mij het verhaal over het ontslag of vertrek in 1975. Ik had de RK kerk toen al achter me gelaten en kwam er alleen nog op hoogfeestdagen zoals Kerstmis en Pasen.
Ik zit nu bij de Oud-Katholieke kerk en dat bevalt wel goed. Allerlei problemen waar de kerk van Rome nog steeds mee worstelt hebben ze daar op een elegante wijze opgelost.

Ton Kappelhof
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 6 oktober 2018 om 20:59
Bedankt voor je persoonlijke herinneringen, Ton. Een stille kracht met grote betekenis, zo blijkt ook uit jouw verhaal over de koster. Mooi om jouw kenschetsen over deze meneer te lezen, dank daarvoor.
Michiel de Wit zei op 12 augustus 2019 om 14:48
Ik herinner me voooral pastoor Don, die van 1969 tot zijn pensionering in 1984 pastoor was. Heb nog altijd contt met hem, begin augussutus 2019 werd hij 100 jaar!
Ton Kappelhof zei op 12 augustus 2019 om 20:40
Ik heb pastoor Don net meegemaakt, want ik had toen stilzwijgend afscheid genomen van een kerk die mij tegen was gaan staan. Te hiërarchisch, te autoritair en te clericaal. Maar over pastoor Don hoorde ik alleen maar lof. Een goede pastoor, een man die van zijn mensen hield. Hij hield de boel bij elkaar.
Laurin Heemskerk-Stevens zei op 2 maart 2021 om 12:27
In 1966 ben ik in de Petrus en Pauluskerk getrouwd door de studentenpastor uit Utrecht, waar wij het huishouden zouden gaan doen. Pastoor Adriaansen kwam uit Bergen op Zoom, waar mijn ouders ook vandaan kwamen. Mijn moeder was niet echt gecharmeerd van Adriaansen, want eigenlijk was hij maar een vervelend jongetje.
Die dag in augustus was het heet en de studentenpastor lag op het gras te wachten, tot de kerk open ging. Pastoor Adriaansen aankomend op de fiets begroette hij met de vraag: bent u de plaatselijke regenmaker? Dat werd niet zo gewaardeerd. In 1966 was er net de wijziging, dat de mis ook in het Nederlands opgedragen mocht worden. Dat gebeurde dus bij ons. Dat pastoor Adriaansen dat helemaal niets vond, hoorde we van kapelaan van Onzenoort die bij ons is middags op de receptie kwam. Tijdens de lunch ‘s middags had Adriaansen tegen zijn kapelaans gezegd: “ Neem nu zo’n huwelijk als vanochtend, helemaal in het Nederlands. Volgens mij is dat toch niet geldig.” Als hij geweten had, dat onze studentenpastor naderhand zelf trouwde én nog wel met een lesbiënne, had hem dat natuurlijk helemaal in zijn mening bevestigd.
Inmiddels zijn we komende zomer 55 jaar getrouwd, dus ons huwelijk geldig?
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 3 maart 2021 om 10:06
Wat een mooie bericht Laurin, en heel beeldend verwoord. En wat betreft je laatste zin: de vraag stellen, is hem beantwoorden ;) Alvast van harte met dit bijzondere jubileum.
Ton Kappelhof zei op 3 maart 2021 om 11:59
Adriaansen was pastoor van de Annakerk bij de Haagpoort Hij zou bij de bisschop de Petrus- en Pauluskerk 'besteld' hebben omdat dat een 'betere buurt' was. Mijn ouders vonden die Adriaansen maar een onderdeurtje.
Na de afsplitsing van de PP-kerk bleef de Gerardus Majellakerk achter. Een schuurkerk in een echte arbeidersbuurt. De nieuwe pastoor Bax maakte er echter wat van. Hij liet met eigen volk de kerk renoveren en bracht weer leven in de brouwerij.
De PP-kerk beleefde in de jaren zestig een bloeiperiode. Er was een groot Jongerenkoor dat de missen opluisterde. De kerk zat dan vol en iedereen was opgetogen.
Overigens werd e volkstaal al eerder ingevoerd. Ik kan mij goed herinneren dat dit gebeurde rond 1960. Konden we eindelijk verstaan wat er in het Evangelie stond.
Laurin Heemskerk-Stevens zei op 3 maart 2021 om 16:52
Ton Kappelhof, het kan wel zijn dat het Nederlands al in 1960 ingevoerd is, maar werd nog weinig toegepast. Volgens Wikipedia zou in 1963 de volkstaal gebruikt mogen worden. Hoe dan ook, Adriaansen was duidelijk helemaal niet er voor om het Nederlands te gebruiken tijdens onze huwelijksmis. Eigenlijk vond hij het ook maar niets, dat de studentenpastoor ons trouwde. Hebben we ook moeite voor moeten doen. :-)
Jouw vader was toch huisarts? Ik heb bij je zus in de klas gezeten. Overigens zijn mijn ouders het helemaal eens met die van jou. Adriaansen was gewoon een l’ltje Roozenwa....(vul maar in). Op de P en P school gingen we in de beginjaren in de Gerardus Majellakerk biechten. Bij het jongerenkoor van de Petrus en Paulusschool heeft mijn broer Hans nog meegezongen evenals de jongens van van Oosterhout. Bij de verkennerij werd er ook aandacht geschonken aan verstandelijk gehandicapten jongeren.
Ton Kappelhof zei op 3 maart 2021 om 17:59
Ja, mijn vader was huisarts. Heb je bij Alice in de klas gezeten? Zij woont nog in Breda en zit in de verpleging. Mij vader werd omstreeks 1973 medisch adviseur van het ziekenfonds OZ en stierf in 1996. Mijn moeder is 95 jaar oud in 2013 overleden.
Laurin Heemskerk-Stevens zei op 3 maart 2021 om 18:29
Nee, bij Liesbeth. Is toen in Utrecht gaan wonen met Ype. Leeft zij nog? Je moeder is goed oud geworden! Je vader deed ook sport keuringen. Ik werd voor het zwemmen door hem afgekeurd vanwege een “lopend” oor. Daar baalde ik goed van. Ben nu een fervent zwemster en zwem elke dag in de Galderse meren. Woon jij nog in Breda? Ik heb ook wel een keer bij jullie op gepast, toen je ouders met Liesbeth naar een concert gingen.
Ton Kappelhof zei op 3 maart 2021 om 18:38
Liesbeth leeft nog, is nu bijna 77 jaar maar maakt het heel goed. Vader deed veel keuringen, ook voor levensverzekeringen. Ik woon sinds 2000 in Den Haag en heb het daar erg naar mijn zin. Helaas kan ik me je niet meer herinneren. Er werd wel opgepast als mijn ouders naar het Brabants Orkest gingen. Dat was in Concordia.
Laurin Heemskerk-Stevens zei op 4 maart 2021 om 11:33
Ik heb ook maar 1 keer opgepast bij jullie, Ton. Doe Liesbeth mijn groeten!
Celine zei op 24 januari 2022 om 13:50
Hallo allen.
Ik heb er mijn vormsel nig gedaan.. was 12 of zoiets? 1967?
Later heb ik in het jongerenkoor gezongen. Leuke herinneringen hier.
Wat ik nu nergens kan vinden...wanneer is de kerk afgebroken? En zijn er nieuwe appartementen gebouwd?
En waar zijn de werken van Michael Jepkes gebleven?
( mijn vader was beeldhouwer, veel religieus werk gemaakt, altaar kathedraal ( ook ter ziele) kruisweg congregatie Alles voor Allen, etcetc).
Zij kenden elkaar uit de kunstwereld.
Mjjn vader ( jan Vaes) is in 1994 al overleden.
Ton Kappelhof zei op 24 januari 2022 om 15:39
Beste Celine,

De kerk is in 2003 gesloopt. Hij was te groot geworden. In plaats is er een complex met appartementen gekomen en daarnaast een klein kerkje voor de overgebleven gelovigen.
Michel Jepkes zegt mij niets.
celine zei op 24 januari 2022 om 22:11
Beste Ton. dat staat in de omschrijving van de geschiedenis van de kerk....
"Bijzonder in de kerkzaal zijn de wanddoeken van de grafisch kunstenaar en schilder Michael Jepkes."

dat de kerk gesloopt is, daar kwam ik ook al achter... 2003... de sloop.. dat staat ook in het artikel.

en ik weet ook dat er een klein kerkje is...

maar het ging mij dus over de werken van Michael Jepkes...
Norah zei op 24 januari 2022 om 23:45
Weet de kunstenaar dat niet zelf, Céline? Ik zie hem zo staan online met website en al.
Mvg.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!