skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg

Gehavend Grave als opvangplek voor gewonde soldaten uit Maastricht

De stofwolken zijn nauwelijks uit het zwaar gehavende Grave gedreven als de stad in 1676 voor een nieuwe beproeving komt te staan: zo’n honderd gewonde soldaten uit Maastricht hebben dringend verzorging nodig en staan (of beter: liggen) voor de stadspoorten. Vergoedingen voor de verzorging worden niet of matig betaald. Onderzoeker Rien Van den Brand dook in deze archieven.


Verovering van Grave door Prins Willem Hendrik van Oranje op 28 oktober 1674

Om voor te kunnen stellen hoe beroerd de omstandigheden op dat moment zijn in Grave, moeten we een stap terug maken in de tijd. Tijdens het Rampjaar in 1672 valt de Franse Zonnekoning Lodewijk XIV in 1672 met 120.000 troepen de Republiek aan. Plunderend en moordend pakken de Fransen stad na stad, waaronder ook Grave. De jonge Willem III zet op vernuftige wijze de Hollandse waterlinie in om de Fransen te stoppen: het water blijkt een machtigere bondgenoot dan de versleten vestingmuren, en de Fransen trekken zich terug.

Zo niet in Grave waar de Franse markies De Chamilly het opperbevel voert en zijn positie weigert op te geven. Grave ligt heel strategisch en de vestingwerken zijn zeer goed te verdedigen en breekt in 1674 een heftige strijd uit. Naarmate de maanden verstrijken, verspreiden honger en ziektes zich door de stad. De mensen binnen de vestingmuren hebben inmiddels geen andere keuze dan hun eigen paarden op te eten om in leven te blijven. Als na vier maanden de kanonnen eindelijk zwijgen, blijkt op de ruïnes van een of twee huizen na de stad met de grond gelijk gemaakt. Vrijwel de gehele stad is van de kaart verdwenen.

Niet betaalde rekeningen

Nauwelijks van deze tragedie bekomen, laat staan hersteld, komt daar in 1676 de aanvoer van de gewonde soldaten, als gevolg van het mislukte Staats beleg van bezet Maastricht. De Staatse legerleiding ziet geen andere plaats voor hun zieken en gewonden dan het net weer Staats geworden Grave. Per schip arriveren de soldaten met schotwonden of ontbrekende lichaamsdelen door explosies, terwijl er in Grave geen enkele voorzieningen is, net zo min als verbandmateriaal of medicamenten. Het aantal broden die voor armen en wezen in de stad wordt gebakken, moet nu worden gedeeld met de soldaten. De gemiddelde verpleegkosten per dag – vijf stuivers, drie minder dan in Maastricht – worden lang niet altijd betaald.

Wil je meer weten over dit onderwerp, klik dan hier en lees het volledige artikel van Rien Van den Brand met daarin onder meer namen van gewonde soldaten. Dit verhaal werd eerder gepubliceerd in het 'Liber amicorum mr. dr. Jacques van Rensch', getiteld ‘Rijksarchivaris in een land zonder grenzen’ ter gelegenheid van zijn afscheid op 13 november 2019. Het werd uitgegeven door het RHCL , Maastricht. (ISBN 978-90-78371-03-8). 

 

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!