skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Jaël Jonkman
Jaël Jonkman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Jaël Jonkman
Jaël Jonkman RA Tilburg

Noodlandingsterrein Vught

Het is niet zo bekend, maar ook Vught had een aantal jaren een vliegveld. Het werd in 1928 als noodlandingsterrein voor militaire vliegtuigen in gebruik genomen. Het vliegveld bestond uit een oneffen terrein van ruwe heide en hoog opgaand buntgras, dat bovendien leed aan een slechte afwatering.

Verder was er ook niets, nog geen loods. Bovendien was het gelegen in de onveilige zone van de schietbanen van het Bossche garnizoen. Gezien de lengte van de baan kon het alleen kleine vliegtuigen bedienen.

Tweedekkers op de Vughtse Heide (foto: Collectie BHIC)Toch werd in september 1931 op het vliegveld een vliegfeest gehouden, waar maar liefst 18 vliegtuigen uit Nederland, België, Duitsland en de Verenigde Staten aan mee deden.

Bij de landing van de PH-AJM, een Koolhoven F.K. 44, kwam het toestel vóór de baan al op de grond. Daarbij brak het landingsgestel en het toestel belandde uiteindelijk op zijn kop. De piloot, reserve-sergeant A.M. Verstraate, en de passagier, mejuffrouw C. van Liempt uit Den Bosch, bleven in de valgordels hangen en brachten het er zonder verwondingen vanaf. Dat was overigens Verstraatens tweede crash die dag! ’s Ochtends was bij de landing met een Koolhoven F.K. 41 zijn toestel door het landingsgestel gezakt.

Een jaar later begon burgemeester Loeff besprekingen met Defensie, Staatsbosbeheer, de KLM en de Nationale Luchtvaartschool om het “(...) noodlandingsterrein voor militaire vliegtuigen” te verbeteren. Loeff zag kansen voor een vliegveld voor recreatief en toeristisch gebruik op zon- en feestdagen. Dat zou meteen ook een mooi werkverschaffingsproject opleveren.

Protesten van onder andere de Bond Heemschut, Het Brabants Landschap en de Brabantse kunstschilder Frans Slager konden nog wel worden gepareerd. Maar op 12 maart 1935 haalde de minister van Defensie een streep door de plannen: “Waarde voor de militaire luchtvaart, ook in oorlogstijd, heeft een dergelijk terrein eerst dan, wanneer het naar behooren geoutilleerd is met hangars, werkplaatsen, tankinstallaties e.d., terwijl een zoodanige outillage niet alleen schade zou doen aan het natuurschoon, doch tevens aan de garnizoensoefeningen. Overigens merk ik nog op, dat ook voor het door U beoogde doel ongetwijfeld behoefte zal ontstaan aan eenige outillage.”

Blauwdruk waarop het noodlandingsterrein is aangegeven. Klik hier voor  het plan tot uitbreidingVoor de oorlog waren de plannen al klaar om het vliegveldje onbruikbaar te maken door het graven van greppels. Met een stoomploeg of desnoods met schop en houweel. Vermoedelijk is dat ook gebeurd, maar helemaal zeker is het niet.

Na de oorlog werd het vliegveld nog gebruikt door kleine vliegtuigjes, Austers of Tigermoths. Verder landden er wel helikopters van de luchtmacht, bijvoorbeeld om hoge officieren te brengen of op te halen. Wanneer het terrein buiten gebruik is gesteld is niet duidelijk.

Een bijzondere gast was Sinterklaas. Die landde op 13 november 1954 met een helikopter op de Vughtse Heide.

Reacties (41)

Sjoerd Bergmans zei op 8 november 2014 om 11:06
Dag Paul!

Toen ik me enige weken geleden voorbereidde op mijn komt naar het BHIC vond ik ergens op internet dit filmpje, http://content.bitsontherun.com/players/a8ZippBn-gowUNVBQ.html, dat volgens mij mooi bij jouw verhaal aansluit. Ik heb erbij genoteerd: intocht Sinterklaas Vught, 1931. Die informatie stond bij de site waar ik de link vond. Helaas, ik ben vergeten om die site ook op te schrijven en Google lijkt me even in de steek te laten. Kan het zijn dat dit toch gewoon de site van het BHIC is geweest?

Hoe dan ook, het filmpje toont de aankomst van de Sint in Vught, per vliegtuig. Vermoedelijk dus in 1931. Het leek me mooi om dat hier nog even te delen!

Sjoerd
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 10 november 2014 om 17:19
Dag Sjoerd, dank voor je reactie. Die film staat inderdaad op de BHIC-website. Het zijn mooie opnamen, maar dus van een eerder bezoek van de goedheiligman. Blijkbaar is het hem wel bevallen op de Vughtse heide :-)
Peter van Kaathoven zei op 13 november 2014 om 13:22
Het toestel dat lande in 1931 was een Pander EK met registratie PH-AJB. Het vliegtuig was eigendom van NV NLS, Rotterdam/*Waalhaven.

In 1954 kwam de Goedheiligman wederom op het Vliegveld aan. Dit keer per helikopter. Het was een helikopter, de Hiller UH-12B met registratie PH-NFL en eigendom van Bankierskantoor M. de Jong & Zoon, Den Haag.
Peter van Kaathoven zei op 13 november 2014 om 13:33
In het begin van de Tweede Wereldoorlog stond Hulpvliegterrein Vught in de Luftwaffe plannen om gebruikt te gaan worden voor 4./(H)/21. Het 4th Staffel of Aufklarungsgruppe 21 vlogen verkenningsvluchten voor het 18e Leger in mei 1940.

Het terrein is verkend uit de lucht op 13 mei 1940 en afgekeurd. “Sumpfig in die Mitte!” Ze zijn daarna op 14 mei 1940 op de Molenheide bij Gilze geland.

Een Staffel bestond meestal uit een negental Hs 126 en enkele Fi 156’s als verbindingstoestel. Gedurende de eerste oorlogsdagen werden een groot aantal onbruikbaar door grondvuur. Die werden bij de eenheid gerepareerd, maar waren toch een dag of twee niet bruikbaar.
Peter van Kaathoven zei op 13 november 2014 om 13:38
Het Vliegveld Vught is uitvoerig beschreven in de Algemene Gids voor Luchtvarenden uit 1938. Deze gids is uitgegeven door Shell. Grappig detail is dat op een overzichtskaart van alle vliegvelden, Vught geschreven staat als Vucht.
Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 17 november 2014 om 14:44
Hartelijk dank voor al je aanvullende informatie. Fijn dat we een echte kenner in ons midden hebben!
Johan zei op 5 april 2015 om 17:26
Een deel van de Vughtse hei is lang vóór de Tweede Wereldoorlog aangewezen als militaire airstrip. De strip lag langs de Loonsebaan, ongeveer tussen restaurant Brac (tot voor kort Vughter Heide) en De Heuvel. Op oude kaarten vind je de aanduiding 'vliegveld' soms terug. Als vliegveld is het niet echt in gebruik geweest. Wel heeft de Sint er voor de oorlog een landing gemaakt met een vliegtuigje en na de oorlog met een helicopter. Omdat het formeel een vliegveld was is de plek in de Tweede Wereldoorlog zestien keer door geallieerde vliegtuigen gebombardeerd.

Dit aldus het vughts museum
Hanneke van der Eerden
Hanneke van der Eerden bhic zei op 6 april 2015 om 09:07
@Johan, bedankt voor deze mooie aanvullingen. De bombardementen op het vliegveld kwamen dus niet enkel van de pepernoten.
Peter van Kaathoven zei op 7 april 2015 om 15:35
Op vrijdag 28 juni 1928 landde er op het Noodlandingsterrein Vught, een Italiaans vliegtuig. Het betrof een Fiat R.22 vliegtuig, dat in de vroege morgen vanuit Rome was vertrokken, met als bestemming Londen. Boven Nederland gekomen vloog echter de dop van de radiateur af waardoor het koelwater wegliep. Om oververhitting te voorkomen werd een noodlanding gemaakt. Omdat het te laat was om op te stijgen, overnachtten de beide inzittenden in Hotel Central in Den Bosch.
Het vliegtuig voerde de registratie No. 1 0.060 en was bemand met kolonel T. Tadeschini-Lalli en majoor Roberti Lordi. Zaterdagmiddag, ronde de klok van half vier, is dit vliegtuig weer opgestegen met bestemming naar Londen via Ostende. Waarschijnlijk is het vliegtuig van Amsterdam via Ostende naar Londen vertrokken, na eerst te zijn nagekeken op Schiphol.

Dit vliegtuig maakte deel uit van een eskader van 12 vliegtuigen welke op weg waren naar het Engelse Vliegveld Hornchurch en werd geleid door Generaal Italo Balbo. Vanuit Vliegveld Hornchurch vlogen ze naar Vliegveld Hendon.
Peter van Kaathoven zei op 7 april 2015 om 15:46
Hierbij 12 data's met omschrijving van aanvallen op Vliegveld Vught:

14-15 juli 1940 Engelse Wellington bommenwerpers vallen het vliegveld bij
Vught aan waar een grote brand uitbreekt.
7-8 aug. 1940 Een geallieerd vliegtuig valt vliegveld Vught aan waar een
grote brand uitbreekt.
13-14 aug. 1940 Twee Engelse Wellington bommenwerpers vallen het vliegveld
bij Vught aan. Er volgt een explosie tussen de gebouwen.
24-25 aug. 1940 Een Engelse Wellington bommenwerper valt vliegveld Vught
aan. Drie inslagen op het veld gevolgd door drie branden in de
noordoost hoek.
11-12 okt. 1940 Een Engelse Wellington bommenwerper werpt brandbommen
af op een baken 16 km noordwest van het vliegveld van
Vught. Het vliegveld wordt door de Luftwaffe (Duitse
luchtmacht) niet gebruikt.
15-16 okt. 1940 Een Wellington bommenwerper gooit een staafbrandbom op
het vliegveld Vught.
29-30 okt. 1940 Een Wellington bommenwerper werpt een bom af op vliegveld
Vught.
23-24 nov. 1940 Engelse Blenheim bommenwerpers vallen vliegveld Vught aan.
27-28 nov. 1940 Een Blenheim bombardeert vliegveld Vught.
29-30 nov. 1940 Een Blenheim valt vliegveld Vught aan. De bommen vallen
tijdens het landen van een vijandelijk vliegtuig.
4-5 dec. 1940 Een verlichte startbaan bij Vught wordt gebombardeerd.
14-15 feb. 1941 Vliegveld Vught wordt gebombardeerd.
Rien Wols
Rien Wols bhic zei op 8 juni 2015 om 10:31
Geweldig Peter! Fascinerend hoeveel er nog valt te vertellen over een vliegveld, dat eigenlijk als zodanig nooit echt heft bestaan! Dank je wel.
Peter van Kaathoven zei op 8 juni 2015 om 12:49
Misschien iets voor een lezing in de toekomst. :-)
Peter van Kaathoven zei op 22 september 2015 om 13:10
Op 8 november 2014 schreef Sjoerd Bergmans dat de Goedheiligman vermoedelijk in 1931. Naar onderzoek van mijn hand is dit niet mogelijk....

De Pander EK met registratie PH-AJB word pas op 29.03.1933 ingeschreven bij NV NLS, Rotterdam/*Waalhaven. Daarnaast vermeld de krant "Het Vaderland"
dd 26-11-1934 de intocht per vliegtuig op de Vughtse Heide.

De intocht moet dus plaats hebben gevonden in het jaar 1934.

vriendelijke groet Peter
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 23 september 2015 om 20:39
Bedankt Peter, nu weten we precies wanneer de eerste intocht van sinterklaas per helikopter in Vught plaats vond.
Peter van Kaathoven zei op 23 september 2015 om 23:11
De Sint kwam in 1934 per vliegtuig. En in 1964 per Helikopter. De eerste Helikopter in Nederland is pas in 1948 in dienstgekomen.
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 24 september 2015 om 11:33
Kijk, daar spreekt de kenner :) . Bedankt!
V.N. van Haeren zei op 29 september 2020 om 16:42
Beste mensen,
Ik weet niet of dit forum nog actief is, maar ik zou graag nog wat meer weten over dit vliegveld.
Mijn vader heeft als S-phone operator gewerkt voor de engelse inlichtingendienst IS9 in 1944-1945. Met die korte golf radio werd 'live' contact gelegd met speciale overvliegende vliegtuigen. Mosquito's en Austers die gestationeerd waren op vliegveld Gilze Rijen. Deze operatie heette (vermoedelijk) Operatie Blackmail.

Mijn vader heeft echter zijn training niet in Gilze Rijen gehad maar in Vught volgens zijn eigen oorlogsverslag. Waarschijnlijk om te trainen verbinding te leggen met die vliegtuigen, stemmen te herkennen van de (co)piloten zodat er over en weer een identificatie was, vlucht- en zendschema's af te stemmen etc. Mijn vermoeden is daarom dat ze hiervoor noodvliegveld Vught gebruikt hebben ook omdat het geheime operaties waren. Die trainingen van hem en andere fieldagents moeten tussen december 1944 en februari/maart hebben plaatsgevonden. Dus je zou denken dat er in de buurt van dat vliegveld een gebouw/huis was waar ze konden verblijven en instructies krijgen.

Mocht iemand iets weten, dan hou ik me aanbevolen.
Hartelijke groet
Victor van Haeren
Peter van Kaathoven zei op 29 september 2020 om 19:14
Interessant Victor

Ik zal aan een medewerker van het BHIC vragen of zij ons via e-mail in contact kunnen brengen.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 30 september 2020 om 09:29
Hallo Victor en Peter, achter de schermen zijn gegevens naar jullie doorgestuurd. Succes ermee!
Peter van Kaathoven zei op 30 september 2020 om 10:09
Hallo Marilou

Hartelijk dank.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 5 oktober 2020 om 09:29
Beste Victor,
Weet je misschien waar je vader woonde of gelegerd was in die tijd? Wat mij opviel was de spelling van Vucht. Geschreven met "ch" in plaats van met "gh" denk ik eerder aan Breda, waar je aan de noordkant de wijk De Hoge Vucht hebt en een Lage Vuchtpolder (voorheen gemeente Teteringen). En in combinatie met Gilze-Rijen is dat misschien ook logischer dan Vught bij Den Bosch.
Peter van Kaathoven zei op 5 oktober 2020 om 09:36
Hallo Paul

Op de achtergrond ben ik er al mee bezig. De persoon waar het over gaat heeft i.d.d. gewerkt voor de inlichtingendienst IS9. De tip m.b.t. de wijk De Hoge Vucht neem ik mee in mijn verdere onderzoek.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 5 oktober 2020 om 10:24
Dank je wel daarvoor Peter. Ik wacht dan even af.
V.N. van Haeren zei op 6 oktober 2020 om 21:38
Hi Paul,
Mijn vader heeft een korte training gehad toen hij ging werken voor IS9 (uitgeleend door Bureau Inlichtingen-BI). In December was hij in Nijmegen. De radiotraining heeft hij in Hees (bij Nijmegen) gehad. Daar was het lokale hoofdkantoor van IS9. Vervolgens in hij in Vucht en Tholen getrained. Is December '44-Jan'45 geweest.
De link met de wijk Vucht in Breda had ik nog niet gelegd. Is inderdaad dicht bij Gilze Rijen waar de vliegtuigen stonden. Hij gebruikt nergens anders in zijn verslag een specifieke wijk, meestal plaatsnamen, maar het zou natuurlijk wel kunnen.

Als je gelijk hebt, dan is er nog steeds een andere aanwijzing: een cartoon/kerstkaart van een van de piloten van IS9 (Leo Fleskens). Daar staat Vught prominent op (met gh). Dus als ze het noodvliegveld niet gebruikt hebben in Vught, dan moet er iets anders hebben gezeten: een agent met een radio van IS9 zelf of een daarmee samenwerkende organisatie (zoals Groep Albrecht en BI), een belangrijk onderduikadres waar ondergedoken piloten heen gebracht hebben of iets dergelijks. Die cartoon kan ik je wel sturen. Staat ook op een site die we over mijn vader gemaakt hebben: https://sites.google.com/view/titmouse-3witches-josvanhaeren/originele-tekst-van-opa-jos

Overigens: geweldig dat jullie zo meedenken. Alle tips/suggesties zijn welkom!
V.N. van Haeren zei op 7 oktober 2020 om 21:17
Inmiddels heb ik kaarten uit 1945 van Breda en omgeving bekeken. Vucht is geen plek maar een poldergebied volgens mij en lag toen buiten en ten Noorden van Breda, dicht bij Teteringen.
Er lag aan de noordkant van Breda toen ook een Cavaleriekazerne. Kan natuurlijk zijn dat ze daar verbleven.

Misschien dat in de volksmond dit gebied ten Noorden van Breda destijds 'Vucht' werd genoemd, hoewel het geen zelfstandig dorp of stad is?

Nou ja, een hypothese erbij! We zoeken verder.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 8 oktober 2020 om 06:47
Ik ben benieuwd naar de resultaten, Victor.
Victor van Haeren zei op 20 oktober 2020 om 09:49
Korte update:
Er is een brief van mijn vader aan mijn ouders als hij 'in training' is. Hij mag niet noemen waar hij zit, maar meld wel dat hij in Boxtel is geweest. Hij meld daarin ook lt. Leo Fleskens, die bij operatie 'Blackmail' betrokken was.
Nou is Breda/Vuchtpolder naar Boxtel ook niet heel ver, maar het is toch waarschijnlijker dat hij dan daar in de buurt zat (Vught dus).
Dus ik neig naar Vught, te meer omdat er ook een cartoon van IS9 is waar Vught op staat.
Nu proberen uit te vinden waar ze dan zaten en wat ze daar deden. Het moet te maken hebben met de radio's en de vliegtuigen is mijn stellige overtuiging.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 22 oktober 2020 om 09:57
Dank voor de update, Victor. Vucht valt dus af. Ik ben wel benieuwd of de locatie nog boven water komt. Succes met je onderzoek.
Victor van Haeren zei op 5 maart 2021 om 15:24
Beste mensen,

Een kleine update. De afgelopen maanden heb ik diverse paden bewandeld, maar nog geen resultaat.
De gedachte dat het toch Vught moet zijn laat me nog niet los. Ik heb contact gezocht met de huidige eigenaren (Brasserie 155) van wat destijds hotel De Hut was. Zou tenslotte zomaar kunnen dat ze daar in 1945 gewoon 'ingeboekt' zijn geweest. Helaas konden ze me niet helpen.

Zouden er ergens nog archieven of gastenboeken van Hotel De Hut zijn? Je weet maar nooit tenslotte.
Peter van Kaathoven zei op 5 maart 2021 om 16:07
Hallo Victor

Das een mooie denkwijze dat ze vanuit "de Hut" hebben geopereerd. Ik heb bij iemand navraag gedaan of er oorlogshandelingen zijn geweest in "de Hut"? Ook of namen van de oud eigenaren bekend zijn.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 8 maart 2021 om 07:05
Er is een dossier van De Hut in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Misschien biedt dat nog aanknopingspunten over de toenmalige eigenaar. Je kunt er een gratis scan van opvragen met behulp van het knopje met de CD bij de beschrijving van het dossier.
Peter van Kaathoven zei op 22 maart 2021 om 12:24
Hallo Victor en Paul

Ik heb het desbetreffende Handelsegister laten scannen en tot de ontdekking gekomen dat hier geen relevantie in staat. Je zou eigelijk het register moeten hebben van de kamer boekingen / bezettingen. Misschien is er dan het een en ander terug te herleiden of te koppelen?
V.N. van Haeren zei op 22 maart 2021 om 12:32
Hi Peter,
Dank je wel. Inderdaad zou je een gastenboek of iets dergelijks willen hebben. Ik heb wel de lijsten opgevraagd van gevorderde gebouwen (door Duitsers resp geallieerden). Nog niet ontvangen, maar het zou een aanwijzing kunnen opleveren. Mocht je toegang hebben tot die archieven en tijd hebben, dan is iedere hulp natuurlijk welkom!
Peter van Kaathoven zei op 22 maart 2021 om 12:44
Hoi Victor

Heb ik al ooit eens doorgenomen, maar daar kwam De Hut niet in voor.
V.N. van Haeren zei op 22 maart 2021 om 13:19
Hi Peter,
Welke gebouwen wel? Ze kunnen natuurlijk ergens ander gezeten hebben. Via dergelijke registers ben ik op Tholen ook het 'Boathouse' tegen gekomen, waar IS9 de agenten trainden in crossings. Dat was volkomen nieuw voor het lokale archief. De burgemeester bleek zelfs nog jaren geprobeerd te hebben achterstallige huur betaald te krijgen! Een leuke vondst was dat.
Peter van Kaathoven zei op 22 maart 2021 om 13:43
De Vughtse Toren werd gebruikt als observatiepost. Hotel IJzerenman. Maar daar kwamen met regelmaat Duitser en de uitbater was Pro duits
V.N. van Haeren zei op 22 maart 2021 om 13:49
Hi Peter,

Interessant. En na de bevrijding, wat is met dat Hotel gebeurd? Of is dat niet uit de archieven op te maken?
Peter van Kaathoven zei op 22 maart 2021 om 14:01
Hotel is in de jaren 70 afgebrand. Vughtse Toren staat e nog steeds en word nog steeds gebruikt door de Millitaire vliegtuigen van Eindhoven als ijkpunt.
V.N. van Haeren zei op 22 maart 2021 om 18:47
Hi Peter,
Ik heb inmiddels van BHIC een lijst van door de geallieerde gevorderde gebouwen. Hotel de Hut staat daar ook bij. Is gevorderd van 30 Nov 1944-5 juni 1945.
Interessant is te vermelden dat het van 25-3-1945 gevorderd is door Bureau Nationale Veiligheid detachement kamp Vught. Wie het daarvoor gebruikt heeft heb ik nog niet kunnen vinden.
Peter van Kaathoven zei op 22 maart 2021 om 19:14
Ben zeer geïnteresseerd in die lijst?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!