skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic

Onze zolder

Via een krakerige houten trap bereikten wij onze zolder: de slaapplaats voor zes jongens. Ik weet niet eens meer waar de meisjes sliepen.

Stropoppen

Als je via de trap de zolder bereikte, was er een lang, smal gangpad met aan weerszijden allerlei opgeslagen spullen. Achterin was een verhoginkje dat leidde naar een soort slaapkamer gelegen tegen de achtergevel. Daar sliepen vier jongens in twee tweepersoons bedden. Voor het trapje naar de verhoging  stonden twee bedden aan weerszijden van het gangpad. We keken zo tegen de stropoppen tussen de pannen aan. Het was er ongeveer even koud als buiten. Maar we hadden dikke, gestikte dekens waar ’s ochtends je gestolde adem op stond als het flink gevroren had. Soms ook waaide er stuifsneeuw binnen, omdat de pannen en de stropoppen het dak niet geheel afsloten. Uiteraard was er geen verwarming. Er was ruim voldoende ventilatie: bij winderig weer tochtte het flink. Gek genoeg herinner ik me niet dat we veel kou hebben geleden. Nu nog ben ik buitengewoon goed bestand tegen kou en slaap ik het liefst met open raam.

PompWasgelegenheid was er niet. Ook geen elektriciteit. We moesten ons op de voorstal wassen, waarbij een zestal koeien voor luchtverwarming zorgden: ze stonden gewoon in je nek te hijgen.  Het water pompten we op uit de grond, dus dat was ook lekker fris. Volgens mij kwam van dat wassen niet zoveel terecht. Ter compensatie werd er een keer in de week een teil warm water gevuld waar tien kinderen in gewassen werden. De laatste waste zich in het vuil van alle anderen in water dat behoorlijk was afgekoeld. Wat een erremoei!

Terug naar de zolder. Zoals ik al zei was er een lang gangpad naar onze bedden. Onze ouders waarschuwden ons dat het buitengewoon gevaarlijk was om buiten het gangpad te lopen. Daar kon je namelijk gemakkelijk door de vloer zakken. Hallo, pa en ma, maak dat de kat wijs maar ons niet. Daar stonden allerlei voedselvoorraden, gereserveerd voor slechte tijden. Mijn ouders zijn rond de crisis van 1929 getrouwd, dus die waren goed op slechte tijden voorbereid. Naast een kelder met veel weckflessen vol etenswaar en een pekelbad vol varkensvlees, waren er op zolder grote blikken vol gedroogde bonen en erwten. Maar onze speciale aandacht ging uit naar de goudgele ronde blikken vol gedroogde appelschijfjes! Een beetje taai als je ze net in de mond had, maar na enig kauwen en de toevoeging van wat spuug erg lekker. Dat waren onze Smiths chips, denk ik. ’s Zomers moesten we vele kilo’s appels schillen, waarvan moeder appelmoes maakte of die ze, in schijfjes gesneden, liet drogen bij de bakker.

Ingekleurde foto van onze boerderij, voor de verbouwing
Ingekleurde foto van onze boerderij, voor de verbouwing

Maar het allerspannendst van die zolder was – na het verwijderen van een ijzeren deksel – de blik op de tafel in den herd (een ander woord voor woonkamer). Als mijn ouders kaarters hadden, Mina en Piet Verbruggen bijvoorbeeld, dan vonden wij het reuze spannend om dat deksel te lichten en met tussenpozen op de kachel te spugen, waar de spuug dan als een bolletje sissend ronddanste op het glimmend zwarte fornuis tot het verdampt was. Mijn ouders snapten er niks van, denk ik, maar dat kan ik niet meer vragen. De kunst was om niet in lachen uit te barsten, want enerzijds wil je niet betrapt worden, anderzijds wil je de eer van zoveel uitdagend, ondeugend gedrag opstrijken. Dat gaf een prettig soort stress.

Reacties (5)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 8 juli 2020 om 15:01
Mooi voorbeeld van gevalletje kattenkwaad, lijkt me zo, Cor. Hoewel ik met bibbers je verhaal over de tochtige slaapplaats heb gelezen. Ging dat zonder al te veel geruzie, vier jongens in twee tweepersoonsbedden?
Cor Dekkers
Cor Dekkers zei op 8 juli 2020 om 22:12
Niet veel ruzie, op enkele incidenten na(zie De Katapult). Als je met 12 mensen in een beperkte binnenruimte opgroeit, word je vanzelf noodgedwongen socialer. Als wij met twaalven aan onze hele grote eettafel aten, was het gewoon rustig en niet omdat daar dwang aan te pas kwam. Dat is een soort groepsproces, dat elk groepslid aanvoelt, denk ik.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 juli 2020 om 11:28
Ah oké, dat klinkt wel logisch als je het zo uitlegt. Het lijkt ook alsof je er ook de rest van je leven profijt hebt gehad van deze 'leerschool'. Of lees ik nu dingen die er eigenlijk niet staan?
Cor Dekkers zei op 9 juli 2020 om 13:50
Ja en nee. Omdat het er zo rustig aan toe ging hoefde je niet assertief te zijn. Dat is de andere kant.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 10 juli 2020 om 11:58
Ook weer waar, Cor, de andere kant van de medaille.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!