skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Arnout van Erp
Arnout van Erp Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Arnout van Erp
Arnout van Erp Bhic

Proces-verbaal moord Marietje Kessels staat online

Het is één van de meest geruchtmakende moorden van Brabant: de gewelddadige dood van Marietje Kessels. Het 11-jarige meisje wordt in 1900 zwaar verminkt, verkracht en vermoord teruggevonden op de vliering van de Noordhoek-kerk in Tilburg. Procesdossiers over deze moord zijn nu online in te zien op onze site.

"Een opgeruimd, meegaand kind, tegen iedereen vriendelijk en zeer vroom van aard". Zo omschrijft haar vader Maria Catharina Wilhelmina Kessels, roepnaam Marietje. Geboren op 2 maart 1889 in Tilburg. Haar vader is Mathijs Kessels,  directeur en oprichter van de Koninklijke Nederlandsche Fabriek van Muziekinstrumenten te Tilburg.

Op woensdag 22 augustus 1900 om half elf ’s ochtends verlaat Marietje haar ouderlijk huis Villa Cecilia om voor haar ouders een brief te posten en om haar pianoles af te gaan zeggen. De pianoleraar ziet haar nooit verschijnen. Volgens getuigen wordt Marietjes blik getrokken door een man in het kerkportaal van de Heilig Hart-kerk. Dat is de laatste keer dat mensen het elfjarige meisje levend zien.

Met 200 man op zoek naar Marietje

Als Marietje rond het middaguur nog niet thuis is, wordt een grootscheepse zoekactie op touw gezet, waarbij ook elf arbeiders van de fabriek op zoek gaan. Niemand vindt een spoor. Dan brengt de moeder pastoor George W.J.M. van Zinnicq Bergmann op de hoogte van de vermissing die haar probeert gerust te stellen. Als vader Kessels later thuiskomt, zet hij zijn tweehonderd werknemers in om te gaan zoeken maar Marietje blijft onvindbaar.

Op vrijdag 24 augustus, twee dagen na de verdwijning van Marietje, wordt haar dode lichaam teruggevonden in het gewelf van de Heilig Hartkerk in de wijk Noordhoek. Op nog geen driehonderd meter van haar ouderlijk huis. Het meisje blijkt te zijn verkracht en gewurgd.

Marietje wordt twee dagen later, op dinsdag 28 augustus 1900, onder grote belangstelling begraven op begraafplaats Binnenstad aan de Bredaseweg. De Tilburgse bevolking zamelt later geld in voor een monument bij haar graf; een door een kind omarmd kruis.

Wie is de dader?

Aanvankelijk valt de verdenking op de koster en schilder Gasparus Mutsaers die rond die tijd in de kerk werkt. Koster Johan van Isterdaal wordt na de vondst van het lichaam zelfs geboeid naar het stadhuis gebracht. Mutsaers is verdacht omdat hij kleren en het kerkboekje van Marietje in zijn bezit heeft. Bovendien komt hij geregeld terug op eerdere verklaringen, en spreekt hij zichzelf tegen. Maar de koster heeft een sleutel van alle ruimtes, en er zijn enkele getuigenverklaringen tegen hem.

Niet lang daarna zoemt de naam van pastoor Van Zinnicq Bergmann veelvuldig rond. Het bewijs is echter nooit geleverd, mogelijk ook door de vergaande invloed die de pastoor in die tijd heeft. Niemand wordt vervolgd voor de moord op Marietje Kessels.

Via onze site kun je nu het hoger beroep tegen verdachte G. Mutsaers online inzien in het archief van het Gerechtshof in 's-Hertogenbosch.

Inzien procesdossier C. Mutsaers betreft de moord op Marietje Kessels

Podcast over Marietje Kessels

In onze podcast 'Het geheugen van Brabant' besteden we in iedere aflevering uitgebreid aandacht aan dit procesdossier en andere documenten rond de moord op Marietje Kessels. Aan de hand van deze archiefstukken vertellen we het hele verhaal.

Luister naar de podcast

Aanvulling, 19 mei 2020

Van het bidprentje blijkt nog een versie te bestaan, met een andere voorzijde en gedrukt bij een andere drukker. Rini de Groot stuurde ons scans ervan, waarvoor onze dank. De voor- en achterzijde zijn in de foto naast elkaar gezet.

 

Reacties (38)

Gerard Veltman zei op 17 mei 2020 om 15:58
Marilou. Ik kreeg weer kippenvel toen ik je verhaal las. Bij een nichtje had het zo ook kunnen aflopen als de foxhond niet plotseling binnen kwam lopen. hij had haar op zijn schoot met een handen om haar nek en een waar het niet hoorden.
Hij had haar de wacht aan gezegd en de knecht vertrok snel. Twee jaar later stierf hij onverwachts en zei mijn nichtje; zo van hem heb ik nooit geen last meer. Mijn oom vond dit verdacht en vroeg hoe zo? Op haar 13 kwam het verhaal er uit. Het was niet de eerste keer van de knecht zo vertelde ze! Ze was bang van hem.
Jan Broos zei op 17 mei 2020 om 16:22
Ik heb in een krantenbericht gelezen dat er ook een musical over geschreven is. Weet iemand waar deze is opgevoerd?
Norah zei op 17 mei 2020 om 16:55
Ik houd dit niet voor mogelijk, zeer smakeloos.
Klaas de Graaff zei op 17 mei 2020 om 19:36
Ook ik ben van mening dat dit gebeuren zich niet leent voor een musical, maar ja misschien zullen we in de toekomst ook kijken naar de moord op Kennedy. Overal kan je het woordje "leuk" aan verbinden.
Norah zei op 17 mei 2020 om 19:44
Ik vind het geen vergelijk.
Peter van de Laar zei op 24 mei 2020 om 02:36
Misschien toch goed om hier iets meer uit te leggen over het Marietje Kessels Project. Dit project bestaat al 30 jaar en is een begrip in Tilburg. Al die jaren leerden meer dan vijftigduizend Tilburgse kinderen wat een ja-, nee- of twijfelgevoel is. Hoe ze in hun kracht kunnen staan. Hoe ze op een goede manier hun grenzen kunnen aangeven. En...hoe ze prettig kunnen omgaan met elkaar. En zeker belangrijk: wat kunnen kinderen eigenlijk doen als er kindermishandeling speelt?
Een nichtje van Marietje schreef in 2011 een onthullend en onthutsend boek over de nooit opgeloste moord. Dit heeft destijds ook landelijke publiciteit op tv en radio gehad. De intrigerende subtitel van het boek luidt: "Waarom de ouders moesten zwijgen". In het boek doorbreekt de familie na 111 jaar het
stilzwijgen. Hiermee wordt een belofte vervuld aan haar vader Mathieu, de oudste broer van Marietje. Als de tijd rijp was moest zij het onthutsende verhaal over de rol van de pastoor naar buiten brengen. En de tijd is er rijp voor, oordeelt auteur Godelieve Kessels, nu het ene schandaal over seksueel misbruik in de rk kerk na het andere naar buiten komt. Godelieve Kessels vertelt een ontluisterd verhaal over kerkelijke intimidatie- en doofpotpraktijken. En ze laat zien hoe het drama de familie nog altijd bezighoudt.
Hans Ooms zei op 27 mei 2020 om 10:25
was de pastoor in dit verhaal, familie van deze meneer: kolonel Robbert van Zinnicq Bergmann, de Nederlandse oorlogsvlieger die ook bij de RAF vloog?
Jan Broos
Jan Broos zei op 27 mei 2020 om 15:21
Ja ze waren familie. De grootvader van de pastoor was de overgrootvader van Robbert
Hans Ooms zei op 5 augustus 2020 om 16:18
Dank, Jan.
Mia Baum zei op 23 augustus 2021 om 12:13
Het toneelstuk, ik vind musical een nogal groot woord, werd in de Bessert opgevoerd.
Echter door bezwaren uit welvermeende hoek, bleef het hierbij.
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 23 augustus 2021 om 21:02
Bedankt voor je reactie Mia, bedoel je de wijk Besterd in Tilburg?
Norah zei op 20 juli 2022 om 00:02
Vandaag stond in de krant dat Liselotte van Leest, historica, ook een boek over deze zaak pas geleden heeft gepubliceerd.
Ik denk dat ik me erin ga verdiepen, het intrigeert me, vooral wat er allemaal is verzwegen en verdraaid door de katholieke kerk in die tijd. En de enorme macht die ze bezat.
Verder was de aangifte van het overlijden van pastoor Zinnicq Bergmann in 1910 door o.a. een verpleger van een gesticht in Den Bosch. Dat moet toch wel de -Reinier van Arkelstichting- geweest zijn...
Jermaine Van der Meer zei op 20 juli 2022 om 02:54
Hey Gerard Veltman, dat is een interessant verhaal joh. Dat heb ik nog nergens gelezen of gehoord. Was het jouw nichtje dan die ze probeerde te vermoorden toentertijd? En bedoel je de kapelaan of de pastoor? Maar als ik je goed begrijp werd zij in de kerk staande gehouden dus? En toen een knecht dit zag vertrok die knecht snel?
Jermaine Van der Meer zei op 20 juli 2022 om 02:55
Ik bedoel of het dus OOK zijn nichtje was die ze probeerde te vermoorden, een kleine correctie in mn tekst om het beter te kunnen onderscheiden van de moord op Marietje Kessels
Gerard Veltman zei op 20 juli 2022 om 09:29
Nee Jermaine het was de knecht die er werkte en het was ook niet de eerste keer dat hij zich aan haar vergreep. Oom de druk op te voeren greep hij haar bij de keel. Maar de hond was toen haar redding.
Norah zei op 20 juli 2022 om 11:44
Hebben we hier dan ook over dezelfde pastorie zo rond 1900, Gerard?
Jermaine Van der Meer zei op 20 juli 2022 om 13:15
Ow okee ja ik heb dezelfde vraag als Norah was het dezelfde parochie? En bedoel je met knecht de schilders knecht en niet de koster toch? En schrok de knecht dan van het geblaf van de hond? Hoe oud is je nichtje uiteindelijk geworden en heeft ze haar verhaal toevallig ook nog in een dagboek neergeschreven?
Gerard Veltman zei op 20 juli 2022 om 14:13
nee Norah en Jermaine mijn artikel heeft niets met deze parochie te maken, dit artikel van mij speelde zich af op een boerderij. Hij was de knecht van mijn oom en werkte daar op het land en paste ook zo af en toe op de kinderen!
dit was in de jaren `40/`50
Jermaine Van der Meer zei op 20 juli 2022 om 14:33
Aaah zo je bedoeld dus andere personen maar het verhaal heeft dezelfde strekking! Okee dat vind ik heel erg voor je, ik weet niet of je nichtje nog leeft maar ik hoop dat het goed met dr gaat en anders dat ze toch nog n mooi en fijn leven heeft mogen leiden. Groetjes, Jermaine
Norah zei op 20 juli 2022 om 17:19
Daar sluit ik mij bij aan.
Jeanne1 zei op 20 juli 2022 om 19:01
Enkele weken geleden werd in Tilburg het Kesselsmuseum geopend, met instrumenten van de firma Kessels.
Ik ben er nog niet geweest.

https://kesselsmuseum.nl/
Norah zei op 20 juli 2022 om 19:57
Deze familie kwam uit Zuid-Limburg, dit is eigenlijk niet zo relevant.
Het museum op zich trekt me niet, en is wat te ver voor mij.
Jermaine Van der Meer zei op 20 juli 2022 om 20:04
Ja ze kwamen uit Heerlen inderdaad
Norah zei op 20 juli 2022 om 20:07
En uit Beek...
Jermaine Van der Meer zei op 20 juli 2022 om 20:15
Wel?
Norah zei op 20 juli 2022 om 20:18
Heerlen = niet Beek...;)
Jeanne1 zei op 20 juli 2022 om 20:38
Het museum is vooral interessant voor diegenen die geïnteresseerd zijn in blaasmuziek.
Norah zei op 20 juli 2022 om 23:58
Dank je wel, Jeanne.

En aan Jermaine, ik heb z'n idee dat er bij jullie thuis over deze vreselijke zaak vroeger gepraat is. Weet je er meer van?
Mvg.
Norah zei op 28 juli 2022 om 20:19
Pastoor Zinnicq Bergmann is in het gesticht Broeders van den H. Johannes de Deo in Den Bosch gestorven en vermoedelijk vanwege complicaties door een breuk. Het gaat hier dus om een gewoon ziekenhuis gelegen in de binnenstad.
Jan Broos
Jan Broos zei op 29 juli 2022 om 14:07
En de pastoor ligt begraven op het zelfde kerkhof op ongeveer 4 meter van Marietje.
Als je voor haar graf staat Links schuin achter je. Daar liggen een aantal pastoors begraven en ook pastoor Zinnicq Bergmann.
Norah zei op 29 juli 2022 om 16:34
Dank je wel, Jan.
Het ging me er meer om of deze man in een zgn. gekkengesticht overleden was of niet. Niet dus, het was in een ziekenhuis voor de meer kapitaalkrachtigen als ik het goed heb.
Dan dat graf, er is me verder van deze vreselijke geschiedenis ongeveer alles bekend, en je begrijpt dat ik dat graf, zou ik ooit in Tilburg komen, dit nooit zal bekijken.
Mvg.
Jermaine Van der Meer zei op 31 juli 2022 om 00:45
Poeh! Norah da zou ik zo niej meer weete, maar als mij al gevoelige dingen over Tilburgse aangelegenheden worden verteld en ik word geacht mn mond daarover te houden dan zal ik dat ook automatisch doen inderdaad, zo hoort dat in een echte Tilburgse familie. Ik denk zelf dat het 'echte' daadwerkelijke antwoord in Rome ligt, als het Vaticaan echt schoon schip wilt maken dan moeten ze gewoon het kerkelijke deel van de archieven over Marrietje Kessels en e mensen die vanuit Rome voor de zaak zijn gestuurd openbaar maken. Dan weet men sowieso van de hoed en de rand, zolang men dat weigert dan zijn die verhalen over 'schoon schip maken niet meer als 'loze woorden'. Met vriendelijke groet, Jermaine Van der Meer
Norah zei op 31 juli 2022 om 11:45
Hallo Jermaine, ik zie dat je de kermis overleefd hebt;)
Maar wat de zaak Kessels betreft dat is natuurlijk meer dan een eeuw geleden, besef ik.
Zelf heb ik de drie boeken besteld die over deze trieste zaak gaan, dus ik kan wel even vooruit.
Het Vaticaan zelf weet van niets zoals gewoonlijk.....
Groetjes, en wel bedankt.
Jan Broos
Jan Broos zei op 31 juli 2022 om 11:58
Hi Norah,
best begrijpelijk dat je dit soort zaken naar de achtergrond wilt drukken. Zeker als je er dicht bij staat. Zelf kijk ik er met een onderzoeksbril naar en wil dan altijd graag alle of zoveel mogelijk facetten belichten.
Zoals ik ook bij https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/de-moord-op-jana-van-tilburg heb gedaan.

gr Jan
Norah zei op 31 juli 2022 om 12:49
Hallo Jan,

Ik wil dit totaal niet naar de achtergrond drukken. Zoals gezegd heb ik alle drie de boeken gekocht, en heb er ook al twee uit.
Ik vind het vreselijk dat de moordenaar nooit is berecht, en dat de familie Kessels zelf dit is overkomen en dat men zwijgen moest. Maar het graf van die man hoef ik niet te zien.
Ik kom zelf uit een zeer katholieke familie, en ben op de hoogte van wat er zoal door de clerus is verdonkeremaand en wat men heeft aangericht.
Met Tilburg heb ik geen band, wel met Den Bosch.
Mvg.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!