skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Stef Uijens
Stef Uijens RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Stef Uijens
Stef Uijens RA Tilburg

Proppenschieters van 'kindsoldaten'

Als kind waren we normaal bewapend met de katapult, maar vlak na de oorlog maakten we wapens van ander materiaal. De munitie was seizoensgebonden. Jan Neelen uit West-Brabant, ook ‘kindsoldaat’, vertelt: “Onze wapens waren ook van eigen makelij.

Wij maakten het schiettuig van buitgemaakte wapens van de vijand. De verwisselbare loop van een mitrailleur, die lagen er voor het oprapen van gevluchte Duitse soldaten.De pompstok maakten we van een stuk betonijzer, dat lag ook voor het grijpen.”

Het gebruikte oorlogstuig werd van de bevrijde kant en zelfs door mijn eigen moeder in beslag genomen. Dit gebeurde nadat in de woonkamer schoten waren gelost tegen het plafond: geen gaten, maar wel groene vlekken. Heden ten dage zou in het gezin de oorlog opnieuw zijn uitgebroken.

Ook onze gebruikte munitie was uit de natuur, geplukt van de elzenstruik. Enkele jaren geleden maakte ik alsnog de originele proppenschieter met het hout van de vlierstruik zoals vroeger; de loop ongeveer 22 centimeter lang en 2,5 centimeter dik.

Voor de pompstang zocht ik een tak die iets dunner was dan de maat van het gat en plaatste daar de handgreep op. Aan de andere zijde van de pen sloeg ik op de kopse kant een braam. Hiermee kreeg je een betere afdichting in de buis.

De munitie was als vanouds, de groene elzenproppen. Je slaat aan iedere zijde een elzenprop in de buisopening, zet de pen van de hamer op de prop en met kracht stoot je de ene prop uit de pijp. De kogel schiet met een flinke klap door de lucht, de schootsafstand bedraagt ongeveer tien meter. In Best wordt het wapen “de klabots” genoemd, door het geluid dat het maakt. In onze jeugd was het genoemde schietwapen seizoensgebonden maar nu schiet men elk moment van het jaar met een plasticpijp als munitie, papierproppen of eikels. Van de vlierstruik is alles bruikbaar.

De bloesem, de bessen en het hout voor het maken van een blaaspijp, voor het aanwakkeren van het houtvuur het flierefluitje en deze proppenschieter. Jan heeft zich verder verdiept met het muzikale gebruik van het vlierhout; van flierefluitje tot de pentatonisch, vijftonige fluit tot een hele serie andere fluitjes. Vroeger had men grote eerbied voor deze struik en daarom het gezegde: “Neem de hoed af voor de pastoor, maar óók voor de vlier.” 

September 1944. Uden was bevrijd, de knikkertijd achter de rug en de elzenproppen schietrijp. Er waren Engelse zweefvliegtuigen op het buurtschap Hoenderbosch geland en van gesloopte onderdelen uit de Glider maakten we wapentuig. De loop was een dikwandige aluminiumpijp met de daarin passende bout, de patronen waren elzenproppen. De bevoorrading van de munitie werd verzorgd door de schooljeugd. De meesten kwamen van ‘achteraf’.

Reacties (4)

Rini de Groot. zei op 21 november 2012 om 21:33
Foto: met op de achtergrond de Windmolen van Toon van Heeswijk.
Op de voorgrond bij de Glider; Janus en Marietje den Dekker.
En er opstaand: Jan, Martien en Harrie Geurts.
De jeugd van Buurtschap Maasstraat heeft de Glider in beslag genomen en gingen als kind oorlogje spelen. Nu zou de jeugd jaloers zijn met het materiaal waar wij over beschikte.
Jo zei op 23 november 2012 om 10:57
Hallo Rini.
Deze foto heb ik eens ooit voor iemand gekopieerd. Nu zie ik hem op verschillende plaatsen. Maar het blijft een bijzondere foto.
Wij als meisje, mochten niet mee met de jongens, naar de gevallen vliegtuigen gaan kijken.
Groeten Jo

Wilma de Jong zei op 29 november 2015 om 15:45
De klabots was ook in Fijnaart bekend. Het woord zou buiten Vlaanderen niet voorkomen. Dat klopt dus niet.
Jongens maakten hier dezelfde proppenschieters als hierboven beschreven, maar ze hadden nog andere munitie dan elzenproppen. Ze kauwden op de zg. 'lokken', afval van het vlas zwingelen. Dit spul werd een taaie massa, waar ze proppen van vormden. Aangezien hier veel vlas verbouwd werd, was er aan munitie voor de klabots ook geen gebrek.
Rini de Groot. zei op 14 februari 2018 om 11:46
Wilma,
Bedankt voor de prachtige aanvullende informatie.
Voor jullie was het dus geen seizoen gebonden activiteit.
Nu ik het verhaal bezoek lees ik pas je geplaatste reactie!
In Best zijn straten van het buurtschap, Speelheide
genoemd naar vroegere kinderspelen waaronder, Klabots.
Nu loopt men meteen naar de winkel, vroeger bedacht je de wat er
in de omgeving voorhanden was, de oude manier beoefen ik nog steeds.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!