skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Jenna The
Jenna The
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Jenna The
Jenna The

Straatnamen op Nieuw-Borgvliet roepen geschiedenis tot leven

Willem Kruf
Willem Kruf
vertelde op 15 maart 2021
bijgewerkt op 17 mei 2022
Nieuw-Borgvliet, eerder genoemd het Nieuwe Dorp, heeft zich tot een volwaardig dorp ontwikkeld in de loop van de tweede helft van de 19e eeuw. Daarvoor was er weinig bewoning, maar er stond wel boerderij “Het Hoofdkwartier” en aan de grote baan naar Antwerpen lagen de herbergen “Het Vosje” en “de Raayberg”.

Twee straten met meer dan twee eerdere namen

Het dorp kent twee straten die in de loop der tijd drie namen hebben gehad. Deze twee straten komen bijna recht tegenover elkaar uit op de interlokale Antwerpsestraatweg. Ene straat vormde de hoofdstraat van het dorp en de andere, een oudere weg, liep naar de polder. Anders gezegd, de eerste straat ligt op de fraaie Brabantse Wal en de andere loopt van die wal naar beneden de polder in.   


1. Langeweg; 2. Zeedijk; 3. Het Vosje; 4. Rembrandstraat;
5. Antwerpsestraatweg; 6. Oude Huijbergsebaan; 7. Mondafseweg

De oudste weg:  de Langeweg  

Deze weg loopt van de Antwerpsestraatweg in rechte lijn naar de dijk die de Augustapolder beschermde tegen het water van de Schelde - na circa 1865 - de Oosterschelde. De weg komt reeds voor op een kaart van de Oostmoer, later Augustapolder, van 1600. De onbekende vervaardiger vermeldt alleen het woord Weg. In 1611 maakt Sijmonsz., Steven Jan  ook een kaart en hij vermeldt de naam “Wegh” en in het verlengde daarvan De Dreefsche Vliet.

Op de kaart van landmeter P.J. Adan uit 1746 van de Oostmoer heet de weg Den Dam. Aan de rand van de zee liggen het Plat Bos en de WarandeJ.B. Adan van het landmetersgeslacht tekent in 1788 een kaart van de in 1787 nieuw-bedijkte Augustapolder, eerder Oostmoer. Het Plat Bos en de Warande zijn dan verdwenen, omdat de dijk meer landwaarts is gelegd. De kaart vermeldt bij de weg door de polder ’s-Heeren Wegh. Deze naam zal, kan worden aangenomen, verwijzen naar de heren van Bergen op Zoom en Borgvliet

Deze Polderweg zal zijn de latere Langeweg. Hans Jordans stuurde dit artikel uit De Grondwet van 21 september 1923.
Deze Polderweg zal zijn de latere Langeweg. Hans Jordans stuurde dit artikel uit De Grondwet van 21 september 1923

In 1923 wordt de Langeweg in de krant nog Polderweg genoemd. In die tijd is de bouw van woonhuizen langs de Polderweg gerealiseerd, mogelijk is daardoor de naam Langeweg ontstaan. Overigens is Langeweg een meergebruikte naam voor wegen in polders in andere gemeenten.

De Langeweg is nu geen lange weg meer, want de lengte is meer dan flink ingekort door stadsuitbreiding sedert 1970. De ’s-Heerenweg kent een opvolger en wel in de Herenweg in de wijk uit de jaren 1970 in en tegen de Augustapolder met straatnamen van de families die heer waren van Bergen op Zoom. 

De tweede straat: de Rembrandtstraat

De eerste kadasterkaart 1811 – 1830 laat een pad zien zonder bebouwing tussen de “Antwerpsche Baan” (nu Antwerpsestraatweg) en “Huibergsche Baan” (nu Oude Huijbergsebaan). Bebouwing komt later. De straat, toen (verhard) zandpad, lag in de buitenpoorterij ofwel wijk K binnen Bergen op Zoom. Een woning werd toen geduid: wijk K met nummer. Later wordt een woning ook geduid met “Nieuw Borgvliet” met een nummer.

Op 8 november 1899 meldt het Dagblad van Noord Brabant overigens “een lantaarn geplaatst op de provincialen weg over het kerkpad, ook bekend als Koestraatje.” en “mag het voor ons dorp eene groote verbetering genoemd worden.”. Op 21 juni 1913 meldt dagblad De Grondwet een verhuizing naar de Koestraat op Nieuw-Borgvliet. Echter in het Dagblad van Noord-Brabant van 16 oktober 1926 wordt geschreven “de Dorpsstraat in” en “hoek van de Dorpsstraat”. De zelfde  krant bericht op 18 augustus 1931 over “verbetering der bestrating van de Koestraat (oftewel Dorpsstraat)”. In 1932 wordt besloten tot naamswijziging van de straat.

De Volkskrant van 24 oktober 1932 bericht: “Het college stelt voor de Dorpstraat en Nieuw Borgvliet te herdopen in Mondafschenweg en Rembrandtstraat.” Ook de Provinciale Noordbrabantsche 's Hertogenbossche courant heeft hiervan kennisgenomen. Deze krant meldt op 31 oktober 1932   wat genuanceerd: “De raad besloot de straat thans genaamd ‘Nieuw Borgvliet’  te noemen “Rembrandtstraat” en de zijstraat, lopende naar de Mondaf, Mondafscheweg.”

En dan: hoezo wijziging straatnaam?

Uit de nieuwjaarswensen in het Dagblad van Noord Brabant van 31 december 1932 (het bericht hier linksonder)  blijkt dat de inwoners van de Rembrandtstraat in het verleden blijven hangen. 

Ook blijft het zelfde dagblad hechten aan een oudere naam. Op 2 oktober 1933 wordt in het dagblad geschreven over een motor die te Nieuw-Borgvliet de Koestraat inreed. De nieuwjaarswensen in het Dagblad van Noord-Brabant van 31 december 1941 geven een beeld van behoud en vernieuwing (zie hier rechts).       

Blijkens De Volkskrant op 31 december 1947 (hier links) is de nieuwe straatnaam ook bij slager Bart Bruijs doorgedrongen. 

Maar volgens de zelfde krant (zie hier rechtsonder) precies een jaar later wordt duiding van Nieuw-Borgvliet niet vergeten. 

 

Met nog een aanvulling:

   

 

 

<>

Twee kadastertekeningen over de tweedeling van een stuk van de straat. De tweedeling is ontstaan rond 1865 door woningbouw. De nummers 1 =,Rembrandtstraat, 2 = Oude Huijbergsebaan en 3. Gedeelte Rembrandtstraat na circa 1865. .

Reacties (11)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 25 maart 2021 om 11:58
Bedankt Willem, wat een verwarring rond al die namen! Maar goed dat je toen nog geen tomtom kon instellen ;)
Cor Luijsterburg zei op 4 juli 2021 om 15:03
Dank Willem. Ik heb er gewoond maar kende de historie niet.
Willem Kruf zei op 13 september 2021 om 22:40
Nog wat snuffelende in de geschiedenis van Nieuw-Borgvliet kwam ik de naam Koestraatje al tegen in een notariële akte van 19 januari 1825.
Louis Raaijmakers zei op 1 februari 2022 om 14:15
Leuk, Willem deze aanvullingen en de herkenbare plekken.
Karel Meerbach zei op 1 februari 2022 om 15:38
Prachtig verhaal Willem.
Vroeger, begin vijftiger jaren, kenden de meeste mensen uit BoZ alleen de Rembrandstraat. Want als je zei dat je van Nieuw Borgvliet kwam dan zei men oh van de Rembrandstraat. Ik vermoed dat dat net zoiets is als het Catharina plein wat nog heel lang de Vismarkt genoemd werd/wordt.
Willem Kruf zei op 1 februari 2022 om 15:47
En Louis, voor het huisje stond volgens mij de ‘leugenaarsbank’. Vaste zit in de zomeravond voor groepje Borgvlieters in de jaren 60, begin 70.
Louis Raaijmakers zei op 1 februari 2022 om 16:08
Nou je het zegt, Willem. Ik denk ook dat er een bankje voor dat huisje stond.
Hans Jordans zei op 2 februari 2022 om 11:34
In het wijkregister 1915-1920 komt de naam Langeweg en Polderweg niet voor. Wel is opgenomen Augustapolder met de bewoners van het wachthuis van de spoorlijn.
In een akte van nortaris Van Gastel te Wouw van 22 april 1908 verkoopt de Belgische familie De Borrekens veel onroerend goed in kavels op Nieuw Borgvliet en in de Augustapolder. In de akte komen terug de namen Langen Weg en Polderwegje. Mogelijk is de naam Polderweg in het krantenartikel in 1923 een journalistieke vrijheid, wat wel meer voorkomt.
Meer lezen over de Augustapolder en de gronden van De Borrekens: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/graanmaalderij-van-cornelis-damen-op-nieuw-borgvliet
https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/brandspuithuis-op-nieuw-borgvliet
https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/ook-de-augustapolder-ontkwam-niet-aan-het-water-in-1953
Willem Kruf zei op 2 februari 2022 om 11:43
Voor de aanvulling van Hans Jordans valt wat te zeggen

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!