skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Jaël Jonkman
Jaël Jonkman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Jaël Jonkman
Jaël Jonkman RA Tilburg

Vliegveld Eindhoven

Van burgerlijke luchthaven werd Welschap een militaire vliegbasis. Tegenwoordig wordt het als Eindhoven Airport zowel militair als civiel gebruikt.
Luchtfoto van Vliegveld Eindhoven in de oorlogsjaren (bron: Ministerie van Defensie)Voor de oorlog

Het vliegveld op de Strijpse Heide werd aangelegd als werkverschaffingsproject. Toen het in 1932 werd geopend heette het officieel “Luchtvaartterrein Eindhoven”. In 1934 legde Philips baanverlichting aan, het jaar daarop werd het stationsgebouw met de verkeerstoren opgeleverd. In 1938 had het vliegveld een internationale status in de burgerluchtvaart.

Bij de mobilisatie in 1939 werd het beheer overgenomen door de Militaire Luchtvaart. Met rioolbuizen werden de banen geblokkeerd. Maar dat verhinderde de Duitse Luftwaffe niet om het, nog vóór de capitulatie van Nederland, in gebruik te nemen ter ondersteuning van de opmars in Zuid-Nederland, België en Noord-Frankrijk.

Uitgebrande Heinkel na de Notabwurf op 10 september 1940 (bron: Ministerie van Defensie)Fliegerhorst Eindhoven

Direct werd begonnen met de uitbreiding van het vliegveld, waardoor het uiteindelijk drie verharde startbanen had, 130 opstelplaatsen, 53 hangars en onderkomens voor het militaire personeel. Op Eindhoven waren jachtvliegtuigen en nachtjagers gestationeerd. Ook werden van hieraf onder meer bombardementsvluchten op Engeland uitgevoerd. Een Heinkel bommenwerper met problemen loste op 10 september 1940 zijn bommen op de Fliegerhorst, waarbij 8 Heinkels verloren gingen. Dat was aanleiding om de Notabwurfplatz te verplaatsen van het schijnvliegveld bij Oostelbeers naar de Landschotse Heide.

Naar het einde van de oorlog, vooral in de zomer van 1944, nam het aantal geallieerde bombardementen op het vliegveld toe, waarbij ook de omliggende gebieden en dorpen schade leden. Toch was er kort voor de bevrijding nog Duitse activiteit op het vliegveld. Op 4 september 1944 vertrokken de laatste Duitse vliegtuigen.

Twee Typhoons van de 124 Wing stijgen op vanaf Eindhoven, januari 1945  (bron: Ministerie van Defensie)B.78 Eindhoven

Onder de codenaam B.78 namen de geallieerden op 19 september het zwaar gehavende vliegveld over. Twee dagen later was een grasbaan gereed, op 23 september 1.100 meter asfaltbaan, half december weer 3 banen. Eindhoven was een all-weather-basis voor alle typen vliegtuigen. Veel problemen leverde de drainage van de rolbanen in de winter: men had daar inderhaast weinig aandacht aan besteed. Tijdens de laatste oorlogswinter waren er o.m. verkenners, transportvliegtuigen, jachtbommenwerpers  en bommenwerpers gestationeerd. Op 11 oktober 1944 landde de Britse koning George VI er voor een bezoek aan eenheden in de omgeving.

Eindhoven was een belangrijke schakel in de geallieerde logistieke keten, o.a. voor het vervoer van gewonden tijdens Market Garden. Duitse toestellen wierpen af en toe bommen af op het vliegveld, maar tijdens Operatie Bodenplatte leidde een aanval van de Luftwaffe op nieuwjaarsdag 1945 tot grote schade en ca. 20 dodelijke slachtoffers. Niettemin was Eindhoven enkele uren na de actie alweer operationeel.

Eindhoven was van alle vliegvelden in bevrijd Nederland het langst in gebruik bij de geallieerden. De RAF beëindigde pas in 1948 het beheer over de basis.

Vliegbasis Welschap

In 1952 kwam Welschap in handen van de Koninklijke Luchtmacht. Er waren steeds 2 of 3 squadrons gevechtsvliegtuigen gestationeerd, totdat de basis in 1995 een luchttransporttaak kreeg toegewezen. Het volgende jaar verongelukte een Belgische C-130 Hercules, waarbij 34 slachtoffers vielen.

Begin jaren tachtig was intussen een nieuwe startbaan aangelegd. Deze zou geluidsoverlast in Woensel, Nuenen en Wintelre verminderen, maar in Veldhoven steeg de overlast juist. De oude startbaan is nu de wijk Meerhoven, waar het oude luchthavengebouw dienst doet als wijkcentrum.

Het militaire gedeelte heet nog altijd Welschap.

Luchthaventerminal (foto: inoue-hiro, 2007. Bron: Wikimedia Commons)Eindhoven Airport

Behalve voor de militaire luchtvaart bleef Eindhoven taken uitvoeren voor de burgerluchtvaart. Vooral Philips en KLM maakten daarvan nog gebruik. In 1984 werd daarvoor een nieuwe terminal gebouwd.

Sinds 2002 begon een groei, die van Eindhoven de grootste regionale luchthaven van ons land maakte. In 2005 werd het luchthavengebouw vernieuwd, om in 2013 alweer te worden uitgebreid. Het aantal passagiers groeide van 366.496 in 2002 tot bijna 3,4 miljoen in 2013.

Reacties (14)

Ineke ter Doest zei op 15 juni 2019 om 09:17
Ik doe historisch onderzoek naar het oorlogsverleden van mijn vader. Hij landde in juli 1945 op Luchthaven Eindoven in een Dakota, na drie jaar in England te hebben gewerkt voor de RAF. Hij bracht 1 nacht door op het vliegveld. Kan iemand mij vertellen wat voor militaire onderkomens er toen waren op Welschap?
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 17 juni 2019 om 10:53
@ Ineke ter Doest. Zo gedetailleerd hebben wij het niet bestudeerd. De beste kans om meer informatie te krijgen is vermoedelijk het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH; https://www.defensie.nl/organisatie/defensieondersteuningscommando/eenheden/nimh ). Veel informatie is ook te vinden in het boek van Peter Grimm, Erwin van Loo, Rolf de Winter (red.), Vliegvelden in oorlogstijd : Nederlandse vliegvelden tijdens bezetting en bevrijding 1940-1945, Boom, Amsterdam [2009]. Maar of het zo ver gaat als informatie over manschappenonderkomens betwijfel ik toch een beetje.

Succes met uw onderzoek.
Wil Maassen zei op 27 juni 2019 om 20:31
Ineke, die link werkt dus niet :-(

Zoek in facebook eens op ~> Vliegbasis Welschap
Koen Dircksens zei op 18 september 2019 om 13:14
In de oorlog hebben de Duitsers een spoorlijntje aangelegd tussen het 'Bels lijntje', de spoorlijn tussen Eindhoven en Hasselt, en Welschap. Toen ik in 1948 dagelijks op en neer fietste tussen Waalre en Stratum over de Genneperweg was dit lijntje er nog.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 19 september 2019 om 11:14
Hallo Koen, dank voor je aanvulling. Over dat spoorlijntje vind ik meer informatie op de site: https://yenm.home.xs4all.nl/Toenennu/gestel/belslijntje.htm

Na de oorlog heeft het lijntje nog lang dienst gedaan voor het vervoer van Belgische werknemers van Philips. Zij hadden een eigen perron op het Lodewijk Napoleonplein. Met de aanleg van het hoogspoor is in 1959 het lijntje opgeheven.

Ik ben trouwens wel benieuwd: hoe zag Eindhoven er toen uit, in die naoorlogse jaren, toen jij daar fietste? Ik ken de Genneperweg nu als een mooie verbinding, in veel groen. Was dat toen ook al zo?
Joost zei op 14 oktober 2021 om 12:45
Goedenmiddag, Net gaan wandelen waar vroeger het azc zat aan de oirschotsedijk. Vroeger heeft daar blijkbaar een "ne(r)p" kerk boerderij gezeten die in de oorlog door duitsers werd gebruikt..

Kan er verder helaas niks over vinden ..
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 19 oktober 2021 om 12:36
Beste Joost, voor dit ene gebouw weten wij dat ook niet zo precies. Algemeen is wel bekend dat de Duitsers, maar zij niet alleen, gebouwen camoufleerden door het op iets anders te laten lijken. Een boerderij, bijvoorbeeld. Misschien weten ze bij de heemkundekring (http://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php/De_historische_en_eigentijdse_encyclopedie_van_Eindhoven) meer. Zelf zal ik nog kijken of ik er iets over kan vinden zodra ik weer op kantoor werk.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 21 oktober 2021 om 12:21
Dag Joost, het boek en de documentatie die ik heb doorgekeken leverde geen informatie over een kerk of deze specifieke boerderij. Wel zie ik een verhaal over gecamoufleerde hangars om een boerderij die naast het vliegveld lag (BHIC, coll. 1860, inv. nr. 70). Ook kom ik dit kaartje tegen van het Prinses Beatrixkamp (BHIC, coll. 1860, inv. nr. 71), als ik het goed heb de plaats waar later het azc was gevestigd. Levert dat nog aanknopingspunten op?
joost zei op 21 oktober 2021 om 12:35
Ja dank. Het is inderdaad gebouw nr 15. Op borden aan het begin staan borden waarop staat . Dat het gebouw gebruikt is door Duitsers .Als bv opvouwen van parachuten Dank voor de extra informatie..
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 21 oktober 2021 om 12:44
Fijn dat het gelukt is.
Hans Hendriks zei op 7 november 2021 om 12:19
Is bekend of er tijdens de Tweede Wereldoorlog mogelijk een zoeklicht was geplaatst op de Bata-schoenfabriek te Best vermoedelijk i.v.m. Vliegveld Welschap / Eindhoven.
Zo ja, is hier mogelijk informatie over te verkrijgen?
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 8 november 2021 om 10:44
Informatie hierover zal mogelijk te vinden zijn in de Collectie van Lingen (toegang 1860; https://proxy.archieven.nl/235/F91A122D60324C79BFA395E5F694B039, inventarisnummers 40 en 72). Daarnaast heeft heemkundekring Dye van Best in zijn bibliotheek de Oorlogbeschrijving in Bata Koerier 1956 (boeknummer 0600. https://www.beeldbankbest.nl/cgi-bin/bibliotheek.pl?ident=0600&search=bata&sort=02&veld=all&inword=1&bool=and&display=list&istart=1). Misschien dat daarin nog iets te vinden is.
Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 11 november 2021 om 14:10
Naspeuring in de genoemde inventarisnummers en ook in inventarisnummer 42 van de Collectie Van Lingen leverden geen nieuwe gegevens op over een zoeklicht. Wel blijkt er een "Post Bata" te zijn geweest (inv. nr. 42). Misschien kunnen ze u bij RHC Eindhoven of bij heemkundekring Dye van Best meer informatie verschaffen.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!