skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen Bhic

Waalwijks wonderkind Keesje de Ruijter laat wereld versteld doen staan met biljartkunsten

Amper een paar turven hoog maar de 11-jarige Keesje de Ruijter uit Waalwijk speelt eind jaren dertig van de vorige eeuw al volwassen spelers van de biljarttafel. Vanuit het café van zijn vader rijst zijn ster snel én ver… maar geen succes zonder donker randje.

Elf jarig Keesje de Ruyter het biljartwonder, door Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder), is gelicenseerd onder Public Domain Mark. 

Omdat hij nog te klein is, moet de 11-jarige jongen nog vaak languit op de biljarttafel gaan liggen om te kunnen spelen. Maar de stoten die hij dan laat zien, verbaast menig cafébezoeker in de Waalwijkse kroeg van zijn vader waar die speeltafel staat. Het zijn niet zo maar kunstjes want ook in wedstrijdverband blijkt ‘Keesje’ ijzersterk. “Series van over de honderd maakt hij haast iederen dag. Dit alles is libre maar ook voor cadre gaat Kees niet uit den weg. Zijn massé’s en pique’s zijn buitengewoon goed”, lezen we in 1939 in de Telegraaf. Keesje is in die tijd een begrip; zijn naam duikt veelvuldig op in de kranten.

Trotsche vader

Geen wonder want de jongen weet de ene na de andere overwinning aan elkaar te rijgen. Uitnodigingen om te komen spelen, komen niet alleen uit heel Nederland, maar ook uit Europa en daarbuiten. In 1937 komt er een verzoek vanuit Amerika, later volgt uit Argentinië. Dan loopt inmiddels wel een rechtszaak tegen Drik de Ruijter – de ‘trotsche vader van het Waalwijksch biljartwonder’. “Zaterdagavond heeft de gemeente-politie te Vught, op verzoek van de arbeidsinspectie, proces-verbaal opgemaakt tegen den impresario van den 12-jarigen Keesje de Ruijter uit Waalwijk, het z.g. “biljartwonder”, wegens het doen verrichten van arbeid door een kind”, meldt het Algemeen Handelsblad in februari 1938.

Kleine Kees maakt dan ook lange dagen, nauwkeurig volgepland door pa. Een tournee door Nederland brengt hem van Groningen en Den Helder, van Vlissingen tot Roermond, van Zwolle tot Maastricht – en ‘nog verschillende kleinere plaatsen van ons land’. Ter compensatie staat dat zijn vader heeft bepaald dat hij alleen “om den anderen dag mag spelen, van zeven tot half tien. Het is per slot van rekening nog een kleine jongen en die moet op tijd naar bed”, zegt vader Drik, die in één adem de Nederlandsche Biljart Bond staatsvijand nummer één noemt. In hoger beroep wordt bepaald dat biljartspel niet wordt beschouwd als ‘arbeid in de zin van de wet’. Keesjes buitenlandse tournees kunnen doorgang vinden.

Ernstig bezwaar

En hoewel Kees – volgens zeggen – daar naar uitkijkt, vindt hij het maar niets dat hij in Zuid-Amerika moet spelen in een ‘Volendammer kostuum’. “Dit laatste is het eenige waartegen Keesje ernstig bezwaar heeft gemaakt. Ten slotte is hij evenwel op dit punt voor de argumenten der ouderen bezweken”, noteert de Telegraaf in 1939. Een jaar later zien we kritische kanttekeningen bij de commerciële exploitatie van het jonge talent. In de Sumatra Post van maart 1940 wordt onder de titel “Wat Keesje per week ‘inbrengt’“ uitgerekend dat Keesje ruim veertig gulden (nu algauw een dikke driehonderd euro!) per avond verdient.

Mede dankzij de opbrengst van een loterij want in de pauze gaat Keesje’s broer met lootjes voor een ‘biljartqueue’ langs het publiek. Ook dit jongere broertje Henny is al in 1939 terug te vinden in de krantenkolommen van de Telegraaf. “Er zijn maar weinig bezoekers van zijn vaders café die het hierin [driebandenspel] van den peuter winnen kunnen.”

Los van het feit dat pa De Ruijter een buitengewoon sturende kracht achter Kees de Ruijter moet zijn geweest, is zijn sportieve prestatie van ongekend niveau: negenvoudig Nederlands kampioen en tweemaal Europees kampioen biljarten in de disciplines anker-kader en libre. Naast het biljarten werkt Kees jarenlang in het café van zijn vader. Als hij in 1950 in juli naar Amsterdam vertrekt – om gerant te worden – is hij, door heimwee gedreven, een maand later alweer in Waalwijk terug. Ook overnames van andere café’s in andere plaatsen, eindigen uiteindelijk in 1964 bij Café Kees de Ruijter aan de Grotestraat. Waar anders dan in Waalwijk.

Handeltje 

Net in als hij gesetteld is, blijkt hij halverwege de jaren zestig een spierziekte te hebben die hem het biljarten onmogelijk maakt. Hij geeft af en toe les en begint een handeltje in biljartartikelen. In 1983 overlijdt Kees de Ruijter, 57 jaar oud.

 

Alle foto's zijn afkomstig uit de collectie van SALHA.

 

Reacties (15)

Mieke Coppens de Ruijter zei op 27 december 2018 om 19:13
Beste mevrouw Nilesen, Bedankt voor het schrijven van dit prachtige stuk over mijn vader. Hij had heel veel talent, maar door veel tegenslagen is het er niet altijd goed uitgekomen. Ik ben zijn dochter en heb altijd heel goed voor hem gezorgd, waar ik nu nog trots op ben. Als u met mijn contact op wil nemen, mag dat altijd. Ik zou u zeer erkentelijk zijn.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 2 januari 2019 om 16:32
Hartelijk voor uw warme woorden, mevrouw Coppens-de Ruijter. Uiteraard neem ik graag contact met u op; ik ben heel benieuwd naar uw herinneringen aan uw vader.

Ik stuur u meteen even een mailje.
Gerard veltman zei op 27 juni 2020 om 15:23
Mijn vader had een kleermakerijen en woonde vlak langs de café van de ruyter. Al de kleren werden bij hun gemaakt. Als het nacht was klopte keesje meerdere keren in de week met zijn keu boven tegen het slaapkamer raam, dan werd een plank geplaatst over de brandgang en gingen ze tot in de kleine uurtjes samen spelen. Ze hebben van elkaar veel geleerd..
Gerard veltman zei op 27 juni 2020 om 15:35
In 1953 is kees nog op de begrafenis van mijn vader geweest, hij was hem nog niet vergeten.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 juni 2020 om 10:15
Ach, wat een mooie anekdote, Gerard! En ook bijzonder dat Kees naar de begrafenis van je vader is gekomen; ik kan me voorstellen dat je dat ook goed heeft gedaan.

Veel dank voor je berichten.
A.M.S. Coppens de Ruiter [enig kind van Kees de Ruijter] zei op 28 juni 2020 om 12:11
Geachte mevrouw Nilessen, Weer ben ik ontzettend blij en trots, dat er nog zulke mooie stukken over mijn vader geschreven worden. Mijn dank hiervoor. Mathijs van Nieuwkerken noemt Keesje de Ruijter e de beste biljarter die er ooit geweest is en waarbij je je ogen uitkeek, zo snel was Keesje in zijn spel. Ook Godfried Bomans heeft in" kleine Capriolen een prachtig en ludiek stuk geschreven. En zo komt mijn vader weer iedere keer op mijn pad terwijl hij al 37 jaren dood is [1983 7-2] Ik ben trots om een dochter van zo`n beroemde vader te zijn en ik zal zijn naam tot aan mijn dood beschermen. Buiten dat hij goed kon biljarten was hij ook nog erg intelligent, zodat hij op de lagere school zomaar een klas over mocht slaan. Aardrijkskunde en geschiedenis kende hij als geen iemand beter en zijn inschattingsvermogen was fenomenaal.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 juni 2020 om 15:37
Beste mevrouw Coppens-de Ruiter, bedankt voor uw mooie reactie! Wat plezierig dat u dat hier laat weten; daar zijn wij dan weer erg trots op.
Ik kan me levendig voorstellen dat u uw meisjesnaam met trots draagt. Fijn dat u met zulke warme gevoelens terugdenkt aan uw vader; niet alleen vanwege zijn vele presentaties, ook vanwege de bijzondere persoon die uw vader was.

Mocht u meer willen vertellen over uw vader, dan treft u hier altijd een welwillend podium. Nog een fijne dag!
A.M.S. de Ruijter zei op 28 juni 2020 om 16:47
Nou, Ik kan wel een boek over hem schrijven. Hij had ook net als een ieder zijn negatieve kanten. raar, maar die begreep ik als kind al. Vandaar dat ik hem ins ons cafe-restaurant altijd ben blijven helpen. Toen hij stierf is het nooit meer hetzelfde geworden.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 29 juni 2020 om 08:29
Jee, A.M.S.de Ruijter, wat een ontroerende laatste zin. Veel dank voor deze aanvulling en we staan altijd open voor verhalen (of foto's?) die u hier zou willen delen.

We horen het graag!
Eric van Daal zei op 8 maart 2021 om 19:53
Kees de Ruijter was in 1950 Europees kampioen geworden in de disciplines kadre 47/2 en in het libre. In 1954 werd mijn vader Lambert van Daal gekozen tot voorzitter van biljartvereniging het Zwaantje dat in Waalwijk zijn thuiswedstrijden speelde in het café van Marinus van Bracht (vader van Rini van Bracht). Samen met 5 andere biljartverenigingen werden de krachten gebundeld en ontstond zo het district Waalwijk van de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond (KNBB), waarbij mijn vader tot eerste districtsvoorzitter werd gekozen.
Op 2 januari 1956 werd Kees de Ruijter door de KNBB voor een heel jaar geschorst, omdat hij tegen betaling een demonstratiepartij had gespeeld zonder dat hij daarvoor toestemming van het bondsbestuur had gekregen. Volgens het bondsreglement was dit voor biljarters uit de hoofdklasse verboden. Door zijn schorsing mocht Kees niet deelnemen aan het Europees kampioenschap dat van 5 tot en met 8 april 1956 in Barcelona werd gehouden.
Mijn vader vond de schorsing schandalig en besloot toen om Kees te helpen. Hij nam daartoe contact op met Marinus Vorstenbosch en John Knecht, de voorzitters van de districten Den Bosch en Eindhoven. Samen reisden ze op 26 februari 1956 af naar hotel Krasnapolsky in Amsterdam, waar die dag de algemene ledenvergadering van de KNBB werd gehouden. Daar hielden ze een vurig pleidooi om de schorsing op te heffen. Ze vonden het onrechtvaardig dat alleen De Ruijter een straf had gekregen, terwijl praktisch alle hoofdklassers hetzelfde deden. Dat was algemeen bekend. Deze andere hoofdklassers waren echter nooit bestraft. Dat was dus meten met twee maten. De bondsvoorzitter W. Eeuwijk reageerde, dat hij het niet relevant vond wat andere spelers hadden gedaan, maar dat het alleen over De Ruijter ging. Hij hield vol dat de schorsing van een jaar terecht was. Mijn vader, Marinus Vorstenbosch en John Knecht dreigden dat zij alle overtredingen in hun districten aan het bondsbestuur bekend zouden maken, als de schorsing van De Ruijter zou worden gehandhaafd. En dan zouden ze niet accepteren dat dit genegeerd werd. De Ruijter kreeg nog tijdens de vergadering ook steun van andere hoofdklassespelers, die aangaven dat ook zij tegen betaling demonstratiewedstrijden hadden gespeeld. Dit was vrij algemeen geaccepteerd.
Op voorstel van het bondsbestuur werd de kwestie tenslotte aan de algemene
ledenvergadering voorgelegd om hierover te stemmen. Een zeer grote meerderheid van de aanwezige leden was voor directe beëindiging van de schorsing. Zo werd de schorsing van Kees de Ruijter beëindigd en kon hij toch deelnemen aan het Europees kampioenschap in Barcelona.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 maart 2021 om 12:07
Wat een prachtige (en zeer belangrijke!) aanvulling, Eric! Het klinkt alsof er met opzet werd geprobeerd Kees de Ruijter buiten spel te zetten... heb je enig idee of dat ook zo is?

En vertelde je vader later nog vaak over dit voorval? Ik kan me voorstellen dat hij er wel trots op was dat het uiteindelijk toch gelukt was.
Gerard Veltman zei op 5 oktober 2021 om 11:56
Mijn vader werd meermalen gevraagd in het café van Drika van der Zijden omdat hij een hele goede biljarter was en vroeger, toen Keesje de Ruijter (zijn buurjongen) nog jong was, er vele uren meegespeeld had.
Op een morgen in 1951 toen ik uit de kerk kwam werd ik benaderd door de man van Drika en hij vroeg of mijn vader die middag naar het café wilde komen, want daar was iemand die heel graag nog een keer met hem wilden biljarten. Mijn vader vroeg zich af wie dat zou zijn en ging er die middag heen. En daar trof hij zijn oude buurjongen aan Keesje de Ruijter, die hij jaren niet meer gezien had, maar wel veel van had gehoord.
Het was een verrassing en ze besloten er samen een gezellige en spannende middag van te maken en het café stroomde vol met bezoekers. Eén partij verloor mijn vader, maar bij fantasiestoten was hij Keesje weer de baas!
Wat mij nog bij gebleven is dat mijn vader met `n bal zijn letters GV op het biljart liet verschijnen en een bal boven op een bierflesje liet belanden via twee keuen. Ja, zei Keesje, mijn letters zijn te moeilijk.
Het was een mooie, geslaagde middag en ze had drank in overvloed geschonken, zei Drika!
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 5 oktober 2021 om 16:52
Bedankt Gerard, voor je aangename aanvulling! Je vader zal dan toch behoorlijk getalenteerd zijn geweest, als ik lees wat hij voor elkaar krijgt. En wat een mooi toeval dat Keesje zijn buurjongen was en dat ze later nog op deze manier de keuen hebben gekruist.

Heeft je vader zijn biljarttalent aan jou doorgegeven?
Gerard Veltman zei op 6 oktober 2021 om 14:44
Nee Marilou, aan mijn broer wel die speelt in de hogere klasse en haalt beker na beker!
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 8 oktober 2021 om 12:25
Kijk, dan zit het toch in de familie. En jij hebt weer andere kwaliteiten, Gerard!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!