skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg

Bierbrouwerij Schuurmans treft noodlot

Met de aanleg van een rondweg werd Uden in de zestiger jaren ontlast van het doorgaande verkeer. In een eerder verhaal legde ik dat van buurtschap Bitswijk met foto’s vast. Eén afbeelding, de boerderij, waarin voorheen de oudste brouwerij was gevestigd, boeide Willem Rovers.

Willem Rovers, heemkundige, vertelde dat er in 1460 vele brouwerijen waren. Het bier was van oudsher de volksdrank; koffie was er nog niet. Onze voorouders dronken bij de hoofdmaaltijden bier, aten brood, gebruikten pap, bonen en erwten. In de stad dronken kinderen zelfs bier, zuiver drinkwater was er niet. In 1760 werd op het buurschap Bitswijk een bierbrouwerij gerund door Johannes Schuurmans. Het bier werd in de kelder gekoeld met water uit de ernaast stromende Aalstgraaf. En nog te zien langs de boerderij, waar later Ben van Dijk en tegelhandel de Groot kwamen. Schuurmans had twee zonen; de oudste begon in 1813 een brouwerij aan het Looseveld (huidige Steenwichtweg 18), die werd in 1845 weer opgeheven.

De tweede zoon had minder geluk. In 1829 viel hij in de kokende brouwketel, vermeld het krantenartikel:
Zaterdag 1 augustus 1829. Dingsdag den 28 dezer, heeft L. Schuurmans, (47j.)  brouwer te Uden een allerellendigst ongeluk moeten verduren. IJverig bezig, valt hij zijdelings in den ziedende brouwketel, welk ongeluk hem, zonder eenige vroegtijdige hulp van redding, na nog 24 uren allerbetreurendst door zijn vrienden aanschouwd te zijn, zijne levensdagen heeft doen eindigen.

De weduwe zette samen met haar zonen de brouwerij voort, tot 1900 is de brouwerij actief geweest, met café rond 1917, gerund door Adrianus van der Heiden.

Café en tramhalte Bitswijk Uden van Janus v.d. Heijden (de box) uit Dinther, c. 1917. Zittend zijn vrouw Mijnt Donkers (tapster) met witte muts en Janus v.d. Heijden. Achter staande Thijske de Wilt en twee dochters Van der Heijden; Stien staat rechts
Café en tramhalte Bitswijk Uden van Janus v.d. Heijden (de box) uit Dinther, c. 1917. Zittend zijn vrouw Mijnt Donkers (tapster) met witte muts en Janus v.d. Heijden. Achter staande Thijske de Wilt en twee dochters Van der Heijden; Stien staat rechts


De zijgevel van de boerderij uit 1769 met een middeldeel een fraai voorbeeld van boerenbouwkunst en tot in de negentiger jaren de bierbrouwerij van Bernard Schuurmans. (bron: Boer en Tuinder weekblad van den KNBTB, jrg 2, 1948, no 62, 13 maart 1948)
De zijgevel van de boerderij uit 1769 met een middeldeel een fraai voorbeeld van boerenbouwkunst en tot in de negentiger jaren de bierbrouwerij van Bernard Schuurmans. (bron: Boer en Tuinder weekblad van den KNBTB, jrg 2, 1948, no 62, 13 maart 1948)

Deze eeuwenoude brouwerij moest wijken voor de aanleg van de rondweg en verdween tegelijk met het bovengrondse lichtnet. Mogelijk waren in de fundering sporen van de oudste brouwerij terug te vinden.

Het verhaal gaat verder onder de foto's

Op de gevel zijn de muurankers zichtbaar met de laatste cijfers 6 en 9 (foto: Rini de Groot)
Op de gevel zijn de muurankers zichtbaar met de laatste cijfers 6 en 9 (foto: Rini de Groot)


De boerderij van Dorus van de Logt, vergroot zichtbaar achterzijde van het kombord Uden, rechts bakkerij Bevers, daarnaast het 50 Km bord einde kom, verder rechts in de bomenrij bevond zich het kruisbeeld (foto: Rini de Groot)
De boerderij van Dorus van de Logt, vergroot zichtbaar achterzijde van het kombord Uden, rechts bakkerij Bevers, daarnaast het 50 Km bord einde kom, verder rechts in de bomenrij bevond zich het kruisbeeld (foto: Rini de Groot)


Rechts op de voorgrond voorzijde Café De Huifkar beheerd door Frènske Gabriels. Daarachter nog een boerderij (foto: Rini de Groot)
Rechts op de voorgrond voorzijde Café De Huifkar beheerd door Frènske Gabriels. Daarachter nog een boerderij (foto: Rini de Groot)

Uden had meer brouwerijen. Aan de Kerkstraat brouwde vanaf 1735 Van de Broek het bier ’t Hert geheten. Veel later in 1922 is de brouwerij verkocht aan de Kruisheren, die het huidige college bouwden. Brouwerij Pulser, tegenover Huize St. Jan, de tegenwoordige tuin. Verder in deze straat van burgemeester Verhoeven, later overgedaan aan Bert van Hooft die er een mouterij van maakte. Tot 1820 was er brouwerij Van Boerdonk, ongeveer op de helft van de Marktstraat.

Bitsikveld, Bitswijk was zeker een van de oudste, zo niet het oudste gehucht van de gemeente. In de Historische Topografische Atlas 1850 is de Aalstgraaf vanaf Slabroek tot de uitmonding in de Leigraaf getekend. De gebrouwen drank werd voor vele dorstige kelen in Uden en omgeving gelaafd. Hoe hoog het alcohol percentage destijds bedroeg is niet vermeld. Onbeantwoord is nog de vraag: waar stond ‘Schuurmans boerderij’ t.o.v. die Dorus van de Logt? 

Dank aan Willem Rovers voor de uitgebreide informatie verder Jan Bakker, Piet de Groot en Rinus van Peer (†) en foto voor het café.

Reacties (2)

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 25 augustus 2021 om 14:54
Bedankt voor je verhaal Rini, wat een triest lot was de tweede zoon van de brouwersfamilie Schuurmans beschoren. Bijzonder sterk van de weduwe Schuurmans om ondanks alles het bedrijf voort te zetten.
Reiny van Uden zei op 27 augustus 2021 om 19:45
Bedankt voor het artikel met bijbehorende foto's

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!