skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic

Udense Spaanse tot over de grens

In de Udense kersenboomgaarden begon vanaf Petrus en Paulus (29 juni) het kersenseizoen. De oogst werd geleverd aan de plaatselijke veiling van de NCB en aldaar ook geveild. Thuis volgden enkele jachtige weken, de pluk, sorteren en leveren, maar ook het wecken en voor vader in het werkhuis de bestelling van kersenladders.

In het voorjaar werd de bogerd geploegd behalve een brede strook langs de bomen, dit i.v.m. de hoog zittende wortels, die strook werd door de jongens omgespit. Tijdens de bloei genieten met alle zintuigen, het contrast, bloemtrossen, zoete lucht, gezoem van honingverzamelaars tegelijkertijd de bestuivers. Naast de Udense Zwarten ook Udense Spaanse (Prunus avium), vermoedelijk rond 1880 bekend geworden. Als bestuivers waren soortgenoten onmisbaar. Het seizoen begon met de Meikers en buikpijn, waarna de Udense Zwarte en Udense Spaanse. Wijnkers met de IJsselkers sloot de kersenperiode af.

De kersen worden gesorteerd
De kersen worden gesorteerd


Verkoop aan huis
Verkoop aan huis

De gesteelde pluk werd met de kruiwagen naar huis gebracht en op de uitgeklapte Engelse legertafel verdeeld. De randen van het blad had vader voorzien van verhoogde latjes zodat er geen afrolde. De oogst werd gesorteerd met scherpe vrouwenogen en tere vingers. Voor levering aan de veiling, veilingbrief ingevuld, emballagekist voorzien van het persoonlijk veilingnummer, inwendig bekleed met wit golfkarton en met de bascule tot 10 kg kersen gevuld.

Een Franse weegschaal voor aan-huis-verkoop, dat waren de eerste verdiensten, een besparing op de veilingkosten.

Met een regenbui op de rijpe zwarten waren deze niet meer te redden, dan barstte de buitenlaag en werden ze geleverd als onsteelde vruchten. Dus tijdens de pluk, ‘streupe’ stropen, vuile blauwe vingers en sneller en via de veiling rechtstreeks geleverd aan de jamfabriek met een lagere kiloprijs.

Hierna rijpte de Spaanse, ook deze verdroeg geen hemelwater. Pastoor de Louw leefde tussen z’n parochianen en gaf op zondagmorgen vanaf de preekstoel dispensatie, dus na het ontbijt den boom in!

De klant bracht, zoals op de prent, een schaal mee, dat was destijds normaal van ‘schud maar in m’n emmer of in ‘cabas’ (boodschappentas).

Verkoop van kersen aan huis
Verkoop van kersen aan huis

Er was kersenpannenkoek en we genoten daarbij van de gehele vrucht, dus slikten die met pit door het was tenslotte maagvulling, én ook kersengelei bij de pudding.

De belangstelling bleef ik houden; samen op de brommer voor de in bloei staande Betuwe. Jaren negentig met de Eend slingerend tussen de bloeiende boomgaarden van Haspengouw in België en we woonden in Guvelingen, St. Truiden de bloesemzegening bij. Later, bij de Dag van de Kers in Borgloon (B) in 2013, zag ik bij een expositie van zes kerssoorten óók ónze Udense Spaanse! Bij het Kersenfestival van Cothen (Utrecht) werden bezoekers verwelkomd met ‘Vrolijk Kersfeest.’

Udense Spaanse op de kraam in Borgloon (B)
Udense Spaanse op de kraam in Borgloon (B)


Jacob Ochterveld, De Kersenverkoopster, (Museum Mayer van den Bergh)
Jacob Ochterveld, De Kersenverkoopster, (coll. Museum Mayer van den Bergh)

Vorig jaar bezocht ik in Antwerpen Museum Mayer van den Bergh. Daarbij viel m’n oog op het schilderij De Kersenverkoopster van de Nederlandse schilder Jacob Ochtervelt uit de zeventiende eeuw, waarop kersen ook thuis aan de man werden gebracht, de Udensche Spaansche?

Na het geslaagd kersenseizoen was de deelname aan de processie voor De Vruchten Der Aarde op de vroege morgen van St. Marcus met later de Kruisdagen én bespaard van hagel en spreeuwen, niet voor niets geweest!

Reacties (8)

Reiny zei op 5 juli 2021 om 19:53
(Ome) Rini, bedankt voor het delen van dit verhaal! Leuk om foto's te zien welke ik nog nooit eerder heb gezien van mijn tante (Truss) en mij moeder (Diny).
Leon zei op 5 juli 2021 om 21:52
Wederom een mooi verhaal uit de oude doos.
Weer voorzien van de nodige achtergrond informatie.
Rini de Groot. zei op 6 juli 2021 om 10:57
Het gaf me een fijn gevoel een verhaal te schrijven over de in mijn geboortedorp, zelfs genoemde Udense Spaanse. In de veertiger jaren ook in onze ‘bogerd’ aangeplant. Al tijdens onze kinderjaren brachten wij in Den Bogerd vele uren met het bewerken in door, genieten en later vastleggen in beeld.
ATM te Boekhorst zei op 6 juli 2021 om 11:00
Wie is dat meisje op de foto?
Yolanda zei op 6 juli 2021 om 21:14
Weer een mooi verhaal en foto’s voor ons archief! Dank je wel ome Rini.
Rini de Groot. zei op 12 juli 2021 om 23:23
Een Belgische Dagblad van 18 juli 1973 vermeld bij Marktberichten
oa. van Fruitveiling St. Truiden de Veiling prijzen: de kersensoort
Udense Spanee 25-39 en 16-23 Belg. Frank.
Rini de Groot. zei op 12 juli 2021 om 23:38
In Oudenaarde (Belgische provincie Oost-Vlaanderen)
wordt O. L. Vrouw van Kerselare vereerd.
Willie Damen van de Mosselaer zei op 15 juli 2021 om 10:31
Vandaag genoten bij het zien van het schilderij de "kersenverkoopster".
Ook van het verhaal over de Udense kersen. Vandaag meteen naar de groenteboer om kersen kopen.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!